SongDinh.comSống Đỉnh
Lễ hội nên đi một lần

Trẩy hội chùa Hương lần đầu: đò suối Yến, cáp treo hay đi bộ, cách tránh ngày đông

Lần đầu trẩy hội chùa Hương: mùa hội tháng Giêng đến tháng Ba âm lịch, ngồi đò suối Yến, chọn cáp treo hay đường bộ, lịch trình một ngày, đồ mang theo và an toàn.

An elderly Vietnamese woman in a conical hat sits in a rowing boat gliding along a narrow river between limestone hills, shot from the boat stern, soft drizzle

Chuyến đò chừng một tiếng trên suối Yến, giữa ruộng nước và núi đá vôi, là lý do chính để trẩy hội chùa Hương một lần trong đời; chùa và động Hương Tích ở cuối hành trình chỉ là một nửa câu chuyện. Mùa hội mở từ đầu tháng Giêng âm lịch và kéo dài tới khoảng tháng Ba. Khu chùa Hương ở vùng Mỹ Đức, nay vẫn thuộc Hà Nội, cách nội thành khoảng hơn hai giờ xe.

Khó nhất của lần đầu là chọn ngày và chọn cách lên động: đi đò rồi cáp treo, hay đi đò rồi leo bộ. Bài dưới giúp bạn quyết định hai việc đó, kèm lịch trình một ngày, đồ mang theo, bảng an toàn cho người lớn tuổi và trẻ nhỏ, chi phí theo tầng và những chuyện nên biết khi ngồi đò. Ngày khai hội và lịch cụ thể đổi theo năm âm lịch, nên trước khi đi hãy xem thông báo của ban quản lý năm đó.

Vì sao chùa Hương trong mùa hội đáng đi một lần

Người ta hay nhớ chùa Hương qua hình ảnh đò nối đò trên suối. Thực tế còn nhiều hơn. Buổi sáng sớm, hơi sương còn đọng trên mặt nước, tiếng chèo khua đều, người chèo đò thường là phụ nữ trong vùng, vừa chèo vừa kể chuyện về những ngọn núi có tên gọi theo dáng hình. Ngồi trên đò, bạn đi chậm đúng nhịp mà đường sông cho phép, không vội được, và chính cái chậm ấy làm chuyến đi khác hẳn một buổi tham quan bằng xe.

Sau đò là phần đi bộ, qua các ngôi chùa nhỏ dưới chân núi rồi lên dần tới động. Động Hương Tích là một hang đá lớn có nhiều nhũ đá, người đi lễ xếp hàng vào thắp hương. Dù bạn không đi lễ, chỉ ngắm kiến trúc và không gian hang động cũng đủ thấy công sức người xưa chọn chỗ dựng chùa.

Điều làm mùa hội đáng đi hơn ngày thường là dòng người. Ông bà đi theo con cháu, nhóm bạn trẻ, đoàn từ các tỉnh xa, ai cũng chào nhau một câu quen thuộc khi đò lướt qua. Nếu bạn sợ đông, hãy chọn cuối mùa, nhưng đừng chọn ngoài mùa hẳn, vì khi đó mất đi chính không khí trẩy hội.

Đò rồi cáp treo hay đò rồi leo bộ: so để chọn

Đò là phần bắt buộc với hầu hết người đi từ bến chính. Khác nhau ở đoạn từ chân núi lên động. So sánh dưới đây dựa trên điều kiện thường gặp, bạn cân với sức khoẻ của nhóm mình.

Tiêu chíĐi cáp treoLeo bộ
Sức lựcNhẹ, hợp người lớn tuổi, người đau gối, trẻ nhỏĐường dốc, bậc đá dài, cần sức bền và đôi giày tốt
Thời gianNhanh, nhưng ngày đông phải xếp hàng lâuLâu hơn, nhịp đi tuỳ dòng người phía trước
Chi phíCó tốn thêm vé cáp treoKhông tốn thêm
Trải nghiệmNhìn núi từ trên cao, đỡ mệt để ngắm độngĐi qua hàng quán, chùa nhỏ dọc đường, đúng cảm giác trẩy hội
Khi trời mưaAn toàn hơn đường bậc trơnBậc đá trơn, phải đi chậm, nên có gậy

Cách nhiều nhóm làm: lên bằng cáp treo để giữ sức, xuống bằng đường bộ để vừa ngắm vừa đi. Đường xuống tuy đỡ mệt tim phổi nhưng lại hại gối, nên người đau khớp vẫn nên đi cáp treo cả hai chiều. Nhóm bạn của Minh từng leo cả hai chiều trong ngày mưa và về đến bến đò thì hai người phải dìu nhau, một bài học về việc đánh giá đúng sức mình.

Lịch trình mẫu một ngày trẩy hội chùa Hương

Lịch dành cho người đi từ Hà Nội về trong ngày. Nếu đi từ tỉnh xa, hãy ngủ lại gần khu chùa đêm hôm trước.

  1. Khoảng 5 giờ 30 sáng: xuất phát. Ăn sáng trên đường, đến bến đò trước tám giờ để tránh hàng dài mua vé.
  2. Tại bến: mua vé thắng cảnh và vé đò ở quầy chính thức, ghi nhớ số đò hoặc nhận dạng người chèo để lúc về tìm lại. Không mua vé qua người mời chào bên đường.
  3. Ngồi đò khoảng một tiếng: ngồi giữa đò, mặc áo phao nếu đò có, không đứng dậy chụp ảnh.
  4. Lên bờ: ghé chùa dưới chân núi, nghỉ uống nước, quyết định cáp treo hay leo bộ theo sức thực tế lúc đó.
  5. Lên động Hương Tích: đi chậm trong hang, nền đá ẩm và trơn. Không chen vào khu thắp hương nếu bạn chỉ đến ngắm.
  6. Trưa: ăn ở quán dọc đường xuống, hỏi giá trước khi gọi món.
  7. Khoảng 14 giờ: quay về bến, ngồi đò trở ra. Trả công người chèo theo thoả thuận, có thể thêm chút cảm ơn nếu họ chèo nhiệt tình.
  8. Khoảng 15 giờ 30: rời khu chùa, về Hà Nội trước giờ tan tầm.

Nếu xuất phát muộn, hãy bỏ bớt chùa phụ chứ đừng bỏ thời gian nghỉ. Người lần đầu thường đánh giá thấp quãng đi bộ, đến chiều mới thấy mỏi.

Bảng an toàn khi ngồi đò và lên động

Phần lớn sự cố ở chùa Hương đến từ trơn trượt, đò quá tải và đuối sức, không phải từ thứ gì hiếm gặp. Rà bảng này trước hôm đi.

Tình huốngViệc nên làmKhi nào nên dừng hoặc huỷ
Trên đòNgồi yên, giữ thăng bằng, mặc áo phao nếu có, để đồ đạc gọn dưới chânĐò chở quá nhiều người, nước dâng sát mạn: xin xuống, chờ đò khác
Mưa phùn kéo dàiÁo mưa, giày đế bám, đi chậm ở bậc đáMưa to, đường ngập: bỏ đoạn leo bộ, đi cáp treo hoặc quay về
Người lớn tuổiĐi cáp treo, nghỉ sau mỗi chặng, mang thuốc thường dùngChóng mặt, khó thở, đau ngực: dừng ngay, nhờ người hỗ trợ ở trạm y tế
Trẻ nhỏBế hoặc dắt chặt tay ở đoạn đông, ghi số liên lạc trong túi áoTrẻ sốt, quấy khóc kéo dài: không cố lên động
Trong hang độngNhìn chân khi bước, không chạm khói nhang, không chen vào dòng ngườiQuá đông, ngột ngạt: lùi ra ngoài, chờ vãn

Bạn nên mua bảo hiểm du lịch ngắn ngày nếu đi cùng người lớn tuổi, và cất sẵn trong điện thoại số liên lạc của người thân ở nhà. Khu chùa thường có điểm y tế và lực lượng hỗ trợ trong mùa hội, hỏi ngay khi đến để biết chỗ.

Đồ mang theo cho một ngày trẩy hội

Trời đầu năm ở vùng núi đá thường ẩm và lạnh vào sáng sớm, trưa lại hửng nắng và oi. Mang theo kiểu nhiều lớp, gọn.

  • Áo khoác mỏng chống gió, áo mưa gấp gọn; mũ hoặc nón cho lúc ngồi đò trưa.
  • Giày thể thao đế bám, không đi dép tông hay giày cao gót, kể cả khi chỉ định đi cáp treo.
  • Gậy chống gấp gọn nếu gối yếu; băng dán vết phồng chân.
  • Nước uống, bánh khô, kẹo ngậm; khăn giấy ướt.
  • Túi chống nước nhỏ đựng điện thoại và giấy tờ khi ngồi đò.
  • Tiền lẻ để trả đò, gửi xe, mua nước dọc đường; chia làm hai chỗ.
  • Thuốc cá nhân, thuốc say xe nếu đi đường dài; khẩu trang khi vào động có khói nhang.

Đừng mang đồ cúng cồng kềnh nếu bạn đi lần đầu và không rõ đường. Nhiều nơi trong khu chùa đã có quy định về vàng mã, đốt hương; hỏi trước và làm đúng hướng dẫn.

Áp vào nhóm của bạn: ba kiểu người đi chùa Hương

Bác Tư đã nghỉ hưu, muốn đi lễ đầu năm cùng vợ. Hai bác đi ngày thường giữa tuần, ngủ một đêm gần khu chùa để sáng hôm sau xuống đò từ sớm khi nước còn yên và chưa đông. Đi cáp treo cả hai chiều, mang theo ghế xếp nhỏ, nghỉ ở chùa dưới chân núi trước khi lên. Ưu tiên của hai bác là được thắp nén hương trong động và về nhà không đau gối, không phải là đi được nhiều chỗ. Con cháu nên dặn hai bác gọi điện báo khi lên đến động và khi đã ngồi đò trở ra.

Gia đình chị Lan có hai con, một bé năm tuổi. Cả nhà đi vào nửa sau của mùa hội, chọn một ngày trong tuần lúc trẻ được nghỉ học. Bé nhỏ mặc áo phao trẻ em mang từ nhà vì không chắc đò có cỡ vừa. Lên động bằng cáp treo, xuống thì đi bộ đoạn ngắn để bé được ngắm hàng quán. Chị Lan bỏ hẳn việc ghé các chùa phụ, để dành sức cho bé ngồi đò chiều về mà không quấy.

Nhóm bạn của Minh, sinh viên, ít tiền nhưng khoẻ. Nhóm đi xe máy, xuất phát từ năm giờ sáng, mang cơm nắm và nước, leo bộ cả hai chiều. Điều nhóm phải nhớ là leo chậm, nghỉ đủ, và không đua nhau lên đỉnh trong ngày mưa. Nhóm cũng nên chừa đủ sức cho quãng chạy xe về, vì phần lớn tai nạn của người đi lễ xa xảy ra trên đường về lúc mệt và trời tối.

Chi phí và những chuyện hay vướng khi ngồi đò

Tầng tiết kiệm. Đi xe khách hoặc xe máy, mang đồ ăn, leo bộ cả hai chiều, chỉ tốn vé thắng cảnh, vé đò và gửi xe. Hợp với sinh viên khoẻ, đi ngày thường.

Tầng vừa. Đi chung ô tô với nhóm, cáp treo một chiều, ăn trưa quán dọc đường. Đây là cách phần đông gia đình chọn.

Tầng thoải mái. Thuê xe đưa đón, ngủ một đêm gần khu chùa để đi đò lúc sớm nhất, cáp treo hai chiều, có thời gian ghé thêm các chùa phụ.

Chuyện hay vướng: mời chào dọc đường. Người mời bán vé, mời đi đò riêng, mời dẫn đường thường xuất hiện từ xa trước bến. Mua ở quầy chính thức và đi đúng bến.

Chuyện hay vướng: tiền bồi dưỡng người chèo. Có nơi người chèo xin thêm tiền giữa đường. Thoả thuận rõ trước khi xuống đò, giữ vé, và nếu bị ép, báo với ban quản lý khi về bến.

Chuyện hay vướng: đồ ăn không niêm yết giá. Hỏi giá từng món trước khi gọi, nhất là đặc sản vùng núi. Không ngại từ chối nếu thấy không hợp lý.

Câu hỏi thường gặp

Mùa hội chùa Hương kéo dài bao lâu?

Mùa hội thường mở từ đầu tháng Giêng âm lịch và kéo tới khoảng tháng Ba âm lịch. Ngày khai hội và lịch hoạt động có thể thay đổi theo năm, nên xem thông báo của ban quản lý trước khi đi.

Đi chùa Hương ngày nào đỡ đông?

Ngày thường trong tuần và nửa sau của mùa hội thường đỡ đông hơn hẳn. Những ngày cuối tuần quanh rằm tháng Giêng thường đông nhất, đường vào bến và hàng mua vé đều dài.

Ngồi đò suối Yến mất bao lâu?

Đi một chiều thường khoảng một tiếng, tuỳ dòng nước, sức người chèo và lượng đò trên suối. Ngày đông có thể lâu hơn vì đò phải chờ nhau ở các đoạn hẹp.

Người lớn tuổi có nên leo bộ lên động Hương Tích không?

Nếu đau gối, có bệnh tim mạch hay huyết áp, nên đi cáp treo cả hai chiều. Leo bộ với bậc đá dài và ẩm dễ gây mệt và trượt ngã, nhất là khi trời mưa phùn.

Có nên mặc áo dài khi đi chùa Hương?

Có thể mặc để chụp ảnh, nhưng nên chọn vải không quá mỏng, mặc thêm quần dài thoải mái và đi giày đế bám. Mang áo khoác ngoài vì trên đò và trong động khá lạnh.

Đi chùa Hương từ Hà Nội có cần ngủ lại không?

Không bắt buộc, phần lớn người đi về trong ngày. Ngủ lại một đêm gần khu chùa chỉ cần khi bạn đi từ tỉnh xa, đi với người già, hoặc muốn xuống đò thật sớm để tránh đông.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138