SongDinh.comSống Đỉnh
Ngủ ở nơi đặc biệt

Homestay giữa ruộng bậc thang: ngủ lại thung lũng nào, ở mùa nào và đường vào ra sao

Ngủ lại giữa ruộng bậc thang thay vì ghé chụp rồi đi: chọn thung lũng, mùa ở, đường vào cho xe nhỏ, lịch hai đêm và cách ở không làm phiền ruộng.

An older Vietnamese man in a jacket sips tea on a wooden balcony overlooking terraced rice fields at sunrise, seen from behind, mist in the valley, soft gold light

Ngủ lại một homestay giữa ruộng bậc thang khác hẳn ghé qua chụp ảnh: bạn có buổi sáng sương ngập thung lũng, có buổi chiều người trong bản gánh lúa trên bờ ruộng, có đêm tối đến mức nghe rõ tiếng nước chảy qua từng thửa. Muốn được những thứ ấy, bạn cần chọn đúng thung lũng cho sức mình, đi đúng mùa ruộng có nước hoặc có lúa, và tính kỹ đoạn đường cuối, nơi xe khách không vào được.

Bài này không bàn chuyện đứng đâu chụp ruộng đẹp; đó là chuyện của người săn cảnh. Ở đây là chuyện ở lại: chọn vùng, chọn chỗ ngủ, đường vào, lịch hai đêm, cách sống cạnh ruộng của người ta mà không làm phiền, cùng chi phí theo tầng. Ví dụ từ Mù Cang Chải (nay thuộc tỉnh Lào Cai), Hoàng Su Phì (nay thuộc tỉnh Tuyên Quang) và vùng Y Tý, Sa Pa ở Lào Cai.

Chọn thung lũng hợp với bạn

Mỗi vùng ruộng bậc thang có một kiểu ở khác nhau. Đừng chọn theo bức ảnh đẹp nhất trên mạng; chọn theo đường đi và sức của người đi cùng.

VùngCảm giác khi ởĐường vàoHợp với
Mù Cang ChảiThung lũng rộng, ruộng trải dài hai bên đường, bản đông khách vào mùa lúaQua đèo dài, đường nhựa tốt nhưng nhiều khúc cua, xe khách tới được thị tứNgười đi lần đầu, gia đình có xe riêng
Hoàng Su PhìRuộng bám sườn núi dốc, các bản cách xa nhau, yên và ít ngườiĐường nhỏ, dốc, nhiều đoạn chỉ xe máy hoặc xe nhỏ đi đượcNgười đi xe máy vững tay, thích vắng
Y TýCao và lạnh, hay có mây, ruộng xen nhà đất của người Hà NhìĐường đèo dài, dốc, sương mù nhiềuNgười chịu lạnh, thích không khí bản cổ
Thung lũng quanh Sa PaNhiều lựa chọn chỗ ở, có thể đi bộ giữa các bảnDễ đi nhất, nhiều xeNgười lớn tuổi, người ít thời gian

Bác Tư đã nghỉ hưu, đi cùng vợ bằng xe khách, chọn một bản ở thung lũng gần Sa Pa vì đi bộ được giữa các bản mà không phải ngồi xe đèo nhiều. Nhóm bạn của Minh đi xe máy lại chọn Hoàng Su Phì vì muốn vắng và chịu được đường xấu. Cả hai đều đúng với chuyến của mình.

Ở mùa nào: bốn khoảng của một năm ruộng

Ruộng bậc thang miền Bắc phần lớn làm một vụ lúa mỗi năm. Mỗi giai đoạn cho một kiểu ở khác nhau. Tháng cụ thể lệch theo từng vùng và từng năm thời tiết, nên hỏi chủ nhà trước khi đặt.

Giai đoạnThường rơi vàoỞ lại thấy gìĐiều cần biết
Mùa nước đổCuối xuân, đầu hèRuộng loáng nước, người cày bừa, cấy lúaĐường trơn vì mưa đầu mùa; bản bận, ít người tiếp khách
Lúa xanhGiữa hèThung lũng xanh mướt, nhiều mây chiềuMùa mưa nhiều, có nguy cơ sạt lở trên đèo
Lúa chínKhoảng cuối hè sang đầu thuVàng rực cả sườn núi, người gặt, gánh lúaĐông khách nhất, phải đặt chỗ sớm
Sau gặtCuối thu, mùa đôngRuộng trơ gốc rạ, bản yên, đêm lạnhVắng, dễ có chỗ, cảnh mộc mạc chứ không rực rỡ

Nếu mục đích là ở lại cho yên, mùa sau gặt thường bị bỏ qua mà lại dễ chịu: không đông, chủ nhà có thời gian ngồi bên bếp kể chuyện. Nếu muốn thấy ruộng rực rỡ nhất, chấp nhận đông và đặt trước vài tuần.

Chọn chỗ ngủ trong bản: nhà dân, homestay hay phòng cửa kính

Gác hoặc sàn chung trong nhà dân. Bạn ngủ ngay trên tầng gác nơi nhà vẫn để thóc, ngô, ăn cơm cùng mâm với gia đình. Đêm có tiếng lợn, gà, tiếng người dậy sớm nấu cám. Hợp với người muốn hiểu bản, chịu được chuyện tắm nước đun và nhà vệ sinh đơn giản.

Homestay có buồng riêng. Nhà dựng thêm dãy buồng nhỏ hoặc gác chia vách, có hiên chung nhìn ra ruộng. Vẫn ăn cơm nhà nấu, vẫn có bếp lửa buổi tối, nhưng bạn có cửa đóng lại được. Đây là lựa chọn cân bằng nhất cho phần lớn người đi.

Phòng cửa kính lớn nhìn thẳng ra thung lũng. Đẹp, ấm, sạch, ngủ ngon. Đổi lại, bạn gần như tách khỏi nhịp sống bản; nhiều chỗ kiểu này đứng riêng trên một mỏm đồi, cách bản một quãng.

Một mẹo nhỏ khi chọn. Hỏi buồng nhìn về hướng nào. Buồng nhìn về hướng đông có bình minh và sương sớm, buồng nhìn về hướng tây có hoàng hôn trên ruộng. Nhà nằm ở lưng chừng sườn thường thấy ruộng đẹp hơn nhà ở đáy thung lũng.

Đường vào: đoạn cuối mới là đoạn khó

Đường lớn lên các vùng ruộng bậc thang giờ phần nhiều đã trải nhựa. Đoạn khó là vài cây số cuối từ thị tứ vào bản, nơi homestay đẹp nhất thường nằm. Trước khi đặt, hỏi chủ nhà đúng những câu này:

  • Xe khách, xe ô tô bảy chỗ có vào tận nơi được không, hay phải gửi xe ở đâu?
  • Đoạn cuối là đường bê tông, đường đất hay đường mòn? Trời mưa có đi được không?
  • Nhà có người ra đón bằng xe máy, có chở giúp hành lý không?
  • Từ chỗ để xe đi bộ vào mất bao lâu, có dốc nhiều không?
  • Mùa này có đoạn nào hay sạt lở, đá rơi?

Về an toàn, đèo vùng ruộng bậc thang hay có sương mù buổi sáng và mưa chiều mùa hè. Không chạy xe sau khi trời tối, không đi khi đang mưa lớn hoặc vừa có tin sạt lở trên tuyến. Người chưa quen đường đèo nên thuê xe có tài xế địa phương hoặc nhờ chủ nhà đón, thay vì tự lái xe máy với ba lô nặng sau lưng. Mùa mưa lũ, nên để sẵn một ngày dự phòng trong lịch để khỏi phải liều đi khi đường xấu.

Lịch trình mẫu hai đêm

Lịch dưới đây cho một nhóm đi từ Hà Nội, có hai đêm ở cùng một homestay trong bản. Ngủ cùng một chỗ hai đêm thay vì đổi chỗ mỗi đêm là cách ở lại đúng nghĩa.

  1. Ngày một: đi sớm, ăn trưa ở thị tứ, vào bản trước bốn giờ chiều. Đi dạo một vòng quanh bản, chào chủ nhà, ăn tối sớm, ngủ sớm.
  2. Ngày hai, sáng: dậy trước khi mặt trời lên, ngồi trên hiên nhìn sương tan khỏi thung lũng. Ăn sáng rồi đi bộ theo đường liên bản, có người trong bản dẫn đường.
  3. Ngày hai, trưa: nghỉ ở nhà, ngủ trưa, nói chuyện với chủ nhà. Trưa nắng gắt, ruộng nhìn bẹt, không cần ra ngoài.
  4. Ngày hai, chiều: đi xem người trong bản làm ruộng nếu đang mùa vụ, hoặc lên một mỏm đồi gần nhà ngắm hoàng hôn.
  5. Ngày hai, tối: bữa cơm dài hơn, có khi chủ nhà mời nếm rượu mới.
  6. Ngày ba: ăn sáng, chào nhà, ra đường lớn trước trưa để kịp qua đèo khi trời còn sáng.

Nếu chỉ có một đêm, giữ nguyên buổi sáng ngày hai; đó là thứ người ở lại có mà người ghé qua không có.

Ở cạnh ruộng mà không làm phiền ruộng

Bờ ruộng là đường làm việc của người ta. Đi một hàng trên bờ, không bước xuống thửa ruộng, không đứng lên bờ đắp mới, không chạy nhảy khi ruộng đang có nước vì bờ dễ lở.

Đừng giẫm lúa để lấy góc chụp. Mỗi khóm lúa đổ là một phần bát cơm của nhà người. Nếu muốn vào ruộng chụp ảnh, xin phép chủ ruộng và đi theo lối họ chỉ.

Thiết bị bay cần hỏi trước. Tiếng máy bay nhỏ làm trâu bò hoảng, trẻ con chạy theo. Hỏi chủ nhà có được bay không, tránh bay qua đầu người đang làm.

Nước ở bản không vô tận. Nhiều bản dùng nước dẫn từ khe suối về bể chung. Tắm nhanh, khoá vòi, không xả nước rửa xe máy trong mùa khô.

Rác mang ra thị tứ. Bản vùng cao ít có xe thu gom. Vỏ chai, túi ni lông, bao bì đồ ăn vặt nên mang theo ra ngoài.

Đồ mang cho những đêm lạnh trên thung lũng

Ruộng bậc thang thường nằm ở độ cao khá lớn, đêm lạnh hơn thành phố nhiều, kể cả giữa mùa lúa chín. Những thứ nên có trong ba lô:

  • Áo khoác ấm, áo giữ nhiệt mỏng mặc trong, mũ len và tất dày cho buổi tối và sáng sớm.
  • Áo mưa bộ, không phải áo mưa cánh dơi; mưa chiều trên núi đi kèm gió.
  • Giày đế bám để đi bờ ruộng và đường đất, thêm dép để đi trong nhà.
  • Thuốc cảm, thuốc đau bụng, miếng dán giữ nhiệt cho người hay lạnh tay chân.
  • Đèn pin, sạc dự phòng; điện ở bản có lúc chập chờn khi trời mưa.
  • Túi khô nhỏ cho điện thoại khi đi bộ dưới mưa phùn.
  • Tiền mặt đủ cho cả chuyến; bản xa ít chỗ chuyển khoản được vì sóng yếu.

Ba lô vừa vai tốt hơn vali. Nếu phải mang vali tới thị tứ, hỏi chủ nhà có chỗ gửi lại không rồi chỉ xách ba lô vào bản.

Chi phí theo tầng và lỗi hay gặp

Tầng tiết kiệm là ngủ đệm trên gác hoặc sàn chung của nhà dân, ăn cùng gia đình, tự đi xe máy. Tầng vừa là buồng riêng trong homestay có hiên nhìn ra ruộng, có nước nóng, chủ nhà đón ở thị tứ. Tầng thoải mái là phòng riêng có cửa kính lớn, chăn dày, có xe đưa đón từ thành phố lớn và người dẫn đi bộ. Mùa lúa chín, cả ba tầng đều lên giá và kín chỗ sớm; mùa sau gặt thì dễ thương lượng và dễ có phòng đẹp.

Lỗi hay gặp nhất là đặt phòng theo ảnh mà không hỏi đường vào, tới nơi mới biết phải xách vali đi bộ hai mươi phút xuống dốc. Lỗi thứ hai là đi đúng cuối tuần cao điểm mùa lúa chín rồi kẹt xe trên đèo. Lỗi thứ ba là đổi chỗ ngủ mỗi đêm để "được thấy nhiều", rốt cuộc chỉ thấy đường đèo và ba lô.

Gia đình chị Lan từng làm đúng lỗi thứ nhất với hai bé nhỏ và bà ngoại. Lần sau, chị hỏi rõ đường vào trước, chọn nhà có xe máy ra đón, gửi vali lại thị tứ và chỉ mang ba lô vào bản. Chuyến thứ hai cả nhà nhớ ruộng chứ không nhớ con dốc.

Câu hỏi thường gặp

Ruộng bậc thang mùa nào đẹp nhất để ở lại?

Mùa lúa chín rực rỡ nhất nhưng đông khách nhất. Mùa nước đổ có cảnh ruộng loáng nước và người cấy lúa. Nếu muốn ở cho yên và được chủ nhà tiếp chuyện, mùa sau gặt vắng hơn nhiều. Tháng cụ thể đổi theo vùng và năm, nên hỏi chủ nhà trước khi đặt.

Có nên tự lái xe máy lên vùng ruộng bậc thang không?

Chỉ nên tự lái nếu bạn đã quen đường đèo dốc, xe được bảo dưỡng kỹ và đi khi trời khô. Người mới nên đi xe khách tới thị tứ rồi nhờ chủ nhà đón vào bản. Không chạy đèo khi trời tối, mưa lớn hay sương mù dày.

Người lớn tuổi ở homestay ruộng bậc thang có vất vả không?

Vất vả nằm ở đường đèo dài và đoạn đi bộ vào nhà. Chọn vùng có đường tốt, nhà gần đường xe vào, phòng có nhà vệ sinh riêng và nước nóng. Chia chặng đi, nghỉ một đêm ở thị tứ trước khi vào bản nếu đường xa.

Ở lại bao nhiêu đêm là vừa?

Hai đêm ở cùng một nhà là vừa với phần lớn người đi. Một đêm thì bạn chỉ kịp đến rồi đi, không có trọn một ngày ở bản. Ba đêm trở lên hợp với người thích đi bộ giữa các bản hoặc muốn xem trọn một ngày mùa vụ.

Có được vào ruộng chụp ảnh không?

Bờ ruộng và thửa ruộng là đất canh tác của gia đình trong bản. Bạn nên xin phép chủ ruộng, đi theo lối họ chỉ, không giẫm lúa và không đứng lên bờ mới đắp. Một số nơi người dân thu khoản phí nhỏ, hãy trả vui vẻ.

Mùa mưa có nên đi không?

Vẫn đi được nhưng phải theo dõi dự báo sát ngày, chừa một ngày dự phòng và sẵn sàng lùi chuyến khi có tin mưa lớn hoặc sạt lở trên tuyến đèo. Hỏi chủ nhà tình hình đường thực tế; họ biết rõ hơn mọi bản tin.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138