SongDinh.comSống Đỉnh
Sông nước miền Tây

An toàn khi đi xuồng ở miền Tây: áo phao, chọn xuồng, giông và trẻ nhỏ

Năm loại phương tiện trên sông, mặc áo phao đúng cách, kiểm tra hai phút trước khi rời bến, xử lý khi có người rơi xuống nước, lúc nào không ra sông.

A Vietnamese father fastens an orange life jacket on his small daughter at a wooden river dock before boarding a motor canoe, close shot from behind, soft overcast light

Đi xuồng ở miền Tây an toàn khi bạn làm đủ bốn việc: chỉ xuống xuồng có áo phao cho từng người và mặc nó suốt chuyến, ngồi yên giữa xuồng, không ra sông khi trời có giông, và không đi xuồng quá tải hay do người lái đã uống rượu. Phần lớn sự cố trên sông không đến từ điều gì kỳ lạ mà từ một trong bốn điều đó bị bỏ qua.

Bài này dành cho người sắp đi chợ nổi, đi rạch nhỏ, đi mùa nước nổi hay đi ghe dài ngày: so năm loại phương tiện, cách mặc áo phao cho đúng, hai phút kiểm tra trước khi xuồng rời bến, những việc nên làm nếu có người rơi xuống nước, và các trường hợp nên ở lại trên bờ. Không cần biết bơi giỏi; chỉ cần biết những điều này trước khi bước xuống.

Sông trông hiền nhưng không hiền

Mặt sông Tiền, sông Hậu thường phẳng lặng, màu phù sa nâu đục, ghe xuồng qua lại tấp nập, người dân đi xuồng như đi bộ. Cảnh ấy làm khách thấy yên tâm đến mức quên rằng sông lớn ở đây sâu hơn mười mét ở nhiều đoạn, dòng chảy mạnh nhất là lúc nước ròng, và nước đục đến mức người rơi xuống chỉ cách một sải tay cũng không nhìn thấy.

Xuồng nhỏ có mạn thấp, chỉ cao hơn mặt nước một gang tay khi chở đủ người. Một con sóng từ tàu lớn đi ngang, một người đứng dậy đột ngột, hay một nhóm cùng nghiêng về một bên để chụp ảnh là đủ làm nước tràn vào. Người dân quen giữ thăng bằng từ nhỏ; khách thì không.

Điều này không có nghĩa là đi xuồng nguy hiểm. Hàng triệu lượt người đi mỗi năm mà không có chuyện gì. Nó chỉ có nghĩa là các quy tắc an toàn trên sông không phải thủ tục cho có. Chúng là lý do mà những chuyến đi ấy kết thúc êm đẹp.

Năm loại phương tiện và cách đi cho an toàn

Mỗi loại phương tiện có điểm mạnh, điểm yếu riêng. Biết mình đang ngồi trên loại nào giúp bạn biết phải để ý điều gì:

Phương tiệnThường dùng đểRủi ro chínhBạn cần làm
Xuồng ba lá chèo tayVào rạch nhỏ, rừng tràm, đồng ngậpRất dễ lắc, mạn rất thấpNgồi thấp, không đổi chỗ, mặc áo phao, giữ đồ trong túi kín
Xuồng máy nhỏĐi chợ nổi, vào miệt vườnSóng tàu lớn, chạy nhanh qua khúc cuaYêu cầu chạy chậm, ngồi giữa, giữ tay trong mạn xuồng
Đò, phà ngangQua sông sang cù laoChở đông, xe máy chen chúcĐứng xa mép, chờ chuyến sau nếu quá tải
Tàu khách lớnĐi đoàn tham quanLên xuống bến, đứng mép boongKhông ngồi trên lan can, không đứng mũi tàu khi chạy
Ghe du lịch có phòngĐi nhiều ngày, ngủ đêmBếp nấu, điện, neo đêmBiết chỗ để áo phao, bình chữa cháy, lối ra khỏi phòng

Câu hỏi đơn giản nhất để đánh giá một chiếc xuồng: nếu nó lật ngay bây giờ, mỗi người trên xuồng có một chiếc áo phao trên người hay không. Nếu câu trả lời là không, đó chưa phải chiếc xuồng nên đi.

Mặc áo phao cho đúng, không chỉ để cho có

Nhiều người mặc áo phao hờ, không cài khoá, hoặc để dưới ghế "lúc cần thì mặc". Khi xuồng lật, không ai kịp mặc. Làm theo thứ tự này, mất chưa đến một phút:

  1. Chọn đúng cỡ. Áo phao người lớn không dùng cho trẻ nhỏ; trẻ mặc áo người lớn sẽ tuột ra khi xuống nước. Nhìn nhãn cân nặng trên áo nếu còn rõ, hoặc thử theo bước bốn.
  2. Mặc trước khi bước xuống xuồng. Mặc ngay trên bến, không đợi lên xuồng mới mặc, vì lúc lên xuống là lúc dễ trượt chân nhất.
  3. Cài hết khoá, kéo hết khoá kéo. Áo phao để mở phía trước gần như vô dụng khi rơi xuống nước.
  4. Siết dây cho vừa, rồi thử. Nhấc hai vai áo lên; nếu áo trượt lên quá cằm hoặc tai, siết thêm. Với trẻ em, dùng áo có dây luồn qua háng để áo không tuột qua đầu.
  5. Giữ suốt chuyến. Không cởi ra khi thấy nóng hay khi chụp ảnh. Nóng thì xin xuồng có mui, uống nước, đừng cởi áo phao.

Nếu áo phao trên xuồng mốc, rách, khoá gãy, hãy hỏi đổi chiếc khác. Gia đình hay đi sông nước nên mua sẵn áo phao vừa cỡ cho con, mang theo mỗi chuyến.

Hai phút kiểm tra trước khi xuồng rời bến

Trước khi người lái nổ máy, nhìn quanh và tự hỏi những điều sau. Ai trong nhóm cũng có thể làm, không cần chuyên môn:

  • Mỗi người đã mặc áo phao, cài khoá, kể cả người lái nếu có thể.
  • Số người trên xuồng không vượt quá số chỗ ngồi; không ai phải ngồi trên mạn xuồng.
  • Mạn xuồng còn cách mặt nước ít nhất một gang tay khi mọi người đã ngồi yên.
  • Người lái tỉnh táo, không mùi rượu, trả lời rõ ràng khi được hỏi.
  • Trời phía xa không có mây đen kéo đến, không nghe tiếng sấm.
  • Điện thoại, giấy tờ đã vào túi chống nước; balo nặng đặt giữa xuồng, không để một bên.
  • Trẻ nhỏ ngồi giữa hai người lớn, không ngồi ở mũi xuồng.
  • Cả nhóm biết điểm đến, giờ về, và một người ở trên bờ biết lịch trình.

Nếu một điều trong danh sách không đạt, nói ra ngay khi còn ở bến. Chuyện ngại ngùng mất ba mươi giây; sửa trên sông thì khó hơn rất nhiều.

Nếu có người rơi xuống nước

Không ai muốn nghĩ đến điều này, nhưng người đã đọc trước sẽ phản ứng đúng hơn người chưa từng nghĩ. Thứ tự nên làm:

  1. Người ở trên xuồng: hô lớn, chỉ tay theo người rơi. Một người chỉ việc nhìn và chỉ tay, không rời mắt khỏi người dưới nước, vì nước đục làm mất dấu rất nhanh.
  2. Báo người lái tắt máy hoặc giảm ga. Chân vịt đang quay là nguy hiểm cho người dưới nước.
  3. Ném vật nổi, đưa sào, đưa mái chèo. Không nhảy xuống cứu nếu bạn không được huấn luyện; người hoảng loạn dưới nước có thể kéo cả người cứu chìm theo.
  4. Người dưới nước: thả lỏng, ngửa mặt lên. Áo phao sẽ giữ bạn nổi. Đừng cố bơi ngược dòng; bám vào xuồng hoặc vật nổi, chờ được kéo lên.
  5. Kéo lên từ phía đuôi hoặc hông thấp của xuồng, những người còn lại ngồi dồn về phía đối diện để giữ thăng bằng.
  6. Sau khi lên xuồng, giữ ấm, về bờ, theo dõi người vừa rơi xuống nước trong vài giờ sau; ho nhiều, khó thở thì đến cơ sở y tế ngay.

Chính vì những bước này mà áo phao quan trọng đến vậy: người có áo phao nổi được, có thời gian chờ; người không có thì mọi bước khác đều trở nên rất khó.

Khi nào ở lại trên bờ

Có mây đen, sấm, chớp ở phía xa. Giông trên sông rộng kéo đến nhanh hơn bạn tưởng, gió quật sóng lên chỉ trong vài phút. Nghe tiếng sấm là quay về hoặc tấp vào bờ gần nhất.

Sương mù dày buổi sớm. Một số sáng mùa khô sương dày, tầm nhìn trên sông rất ngắn. Xuồng nhỏ dễ bị tàu lớn không thấy. Chờ sương tan rồi đi.

Có tin áp thấp, gió mạnh trong vùng. Theo dõi dự báo ba ngày trước chuyến đi, nếu có cảnh báo thì chuyển sang hoạt động trên bờ.

Người trong nhóm say, mệt, sốt. Người không tỉnh táo khó giữ thăng bằng và khó tự cứu. Để họ nghỉ, phần còn lại đi ngắn hoặc hoãn.

Xuồng không đạt kiểm tra hai phút. Không áo phao, quá tải, người lái uống rượu: đổi xuồng hoặc không đi. Đây là điều kiện bắt buộc, không phải gợi ý.

Trẻ nhỏ, người lớn tuổi và người có bệnh nền

Cùng một chuyến xuồng, mỗi người trong nhà cần một sự chuẩn bị khác. Bảng này giúp bạn phân việc trước khi ra bến:

AiCần chuẩn bịAi trong nhóm lo
Trẻ dưới sáu tuổiÁo phao có dây qua háng, mũ, nước, chuyến ngắn có mui; ngồi giữa hai người lớnMột người lớn chỉ lo trông trẻ, không chụp ảnh
Trẻ lớn hơn, hiếu độngDặn trước luật: không đứng, không thò tay xuống nước, không đổi chỗ khi xuồng chạyNgười lớn ngồi cạnh nhắc lại khi trẻ quên
Người lớn tuổiXuồng có ghế tựa, lên xuống ở bến có bậc, có người đỡ hai bên; chuyến không quá ba tiếngMột người đi trước đỡ, một người đi sau
Người có bệnh tim, huyết áp, tiểu đườngThuốc mang trên người trong túi chống nước, không để trong balo ở mũi xuồng; ăn sáng nhẹ đúng giờNgười thân biết loại thuốc và cách dùng
Người đang mang thaiHỏi ý kiến bác sĩ trước; chọn tàu lớn, sông êm, tránh xuồng máy chạy nhanh và xuồng chèo tay nhỏCả nhóm chiều theo lịch của người này

Phân việc rõ ràng trước khi lên xuồng tốt hơn rất nhiều so với việc ai cũng nghĩ có người khác đang để ý. Trên sông, mọi chuyện xảy ra nhanh hơn trên bờ.

Đồ an toàn theo tầng chi phí và lỗi hay gặp

An toàn trên sông không tốn nhiều, phần lớn chỉ là ý thức. Nếu muốn chuẩn bị thêm, ba tầng như sau:

TầngChuẩn bị
Tiết kiệmDùng áo phao của xuồng nhưng kiểm tra kỹ từng chiếc, túi nilon dày buộc kín cho điện thoại, xem dự báo trước khi đi
VừaMang áo phao vừa cỡ cho trẻ, túi chống nước đúng loại, dây đeo điện thoại, mua bảo hiểm du lịch cho chuyến đi
Thoải máiÁo phao riêng cho cả nhà, chọn xuồng có mui, ghế tựa, người lái quen, đọc kỹ điều khoản bảo hiểm có tính hoạt động trên sông không

Lỗi hay gặp: để áo phao dưới ghế "cho mát"; cả nhóm cùng nghiêng một bên để chụp ảnh; đứng ở mũi xuồng quay video khi xuồng đang chạy; nghĩ "sông nhỏ, gần bờ" nên không cần áo phao; ra sông chiều mùa mưa mà không nhìn trời; ngại hỏi người lái chuyện rượu bia.

Câu hỏi thường gặp

Không biết bơi có đi xuồng ở miền Tây được không?

Được, miễn là bạn mặc áo phao đúng cỡ, cài khoá suốt chuyến và ngồi yên giữa xuồng. Phần lớn khách đi xuồng không bơi giỏi. Điều quan trọng là áo phao trên người, không phải kỹ năng bơi.

Trẻ mấy tuổi thì đi xuồng được?

Không có tuổi cố định, nhưng trẻ phải có áo phao vừa cỡ, loại có dây qua háng, và luôn có người lớn ngồi kèm. Với trẻ dưới ba tuổi, chọn tàu lớn hoặc xuồng có mui, đi quãng ngắn, tránh xuồng chèo tay nhỏ.

Đi xuồng khi trời mưa nhỏ có sao không?

Mưa nhỏ không gió thì đi được, chỉ cần áo mưa và túi chống nước. Điều cần tránh là giông: mây đen, sấm chớp, gió mạnh. Khi thấy những dấu hiệu đó, quay về hoặc tấp vào bờ ngay.

Làm sao biết xuồng có quá tải không?

Nhìn khoảng cách từ mạn xuồng đến mặt nước khi mọi người đã ngồi yên. Nếu chỉ còn vài ngón tay, xuồng đã quá tải. Mỗi người phải có một chỗ ngồi thật, không ai ngồi trên mạn xuồng.

Có nên mua bảo hiểm du lịch cho chuyến đi sông nước không?

Nên, nhất là chuyến dài ngày hoặc đi cùng người lớn tuổi, trẻ nhỏ. Đọc kỹ điều khoản xem hoạt động trên sông, đi xuồng có được tính không, và cách liên hệ khi cần hỗ trợ ở vùng xa trung tâm.

Người say sóng nên làm gì khi đi xuồng?

Ngồi giữa xuồng, nhìn xa về phía bờ, không cúi xem điện thoại, ăn nhẹ trước khi đi. Mang theo thuốc chống say nếu biết mình dễ say và uống trước giờ đi theo hướng dẫn trên hộp thuốc.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138