SongDinh.comSống Đỉnh
Ngủ ở nơi đặc biệt

Ngủ lều trên cao nguyên đá: dựng trại giữa núi đá vùng Đồng Văn, gió, rét và xin chỗ

Ngủ lều giữa núi đá vùng Đồng Văn: xin dựng trong sân nhà dân, chống gió và rét, mang đủ nước, giữ đúng quy định vùng biên và chi phí theo tầng.

A Vietnamese man ties down a small orange tent with rocks on a stony plateau among grey limestone peaks at dawn, wide shot from the side, frosty blue light

Ngủ lều một đêm trên cao nguyên đá vùng Đồng Văn, Mèo Vạc (nay thuộc tỉnh Tuyên Quang) đáng làm vì cảnh trước cửa lều không có ở đâu khác: núi đá xám chồng lớp tới tận chân trời, bình minh đổ xuống những ruộng ngô xếp đá, đêm im đến mức nghe được tiếng gió chạy dọc thung lũng. Nhưng đây cũng là nơi khó cắm trại nhất phía Bắc: đất ít, đá nhiều, gió mạnh, nước hiếm và mùa đông có đêm xuống gần độ âm.

Bài này viết cho người đã từng ngủ lều ít nhất một lần và muốn thử ở nơi khắc nghiệt hơn. Nội dung gồm chọn chỗ và xin phép, cách dựng lều trên đất đá, chống rét, chuyện nước, quy định vùng biên, đồ mang, chi phí theo tầng và những lần nên bỏ lều để vào nhà dân ngủ.

Vì sao cao nguyên đá khác mọi chỗ cắm trại khác, kể cả chuyện vùng biên

Ở đồi cỏ trung du, bạn chỉ cần tìm chỗ bằng là dựng được lều. Trên cao nguyên đá, chỗ bằng hiếm và gần như chỗ nào bằng cũng đã thành ruộng ngô, vườn rau hoặc sân nhà của ai đó. Phần đất còn lại là đá tai mèo sắc cạnh, mọc lởm chởm giữa những hốc đất nhỏ.

Đất đá vôi giữ nước kém, mưa xuống là thấm mất. Người dân ở đây quý từng thùng nước, nhiều nhà vẫn dùng bể chứa nước mưa. Vì vậy bạn không thể trông vào một con suối gần chỗ dựng lều như ở rừng.

Gió là chuyện thứ ba. Cao nguyên mở rộng, ít cây to chắn, gió đêm thổi thốc qua các đèo và thung lũng. Một chiếc lều dựng tạm như ở bãi biển có thể bị giật cọc chỉ sau một đợt gió.

Chuyện thứ tư là vùng biên. Nhiều xã trên cao nguyên đá giáp biên giới phía Bắc. Người đi cần mang theo căn cước, khi được hỏi giấy tờ thì xuất trình vui vẻ. Nếu định ngủ lại ở xã biên giới, nhất là ngủ lều, nên hỏi chủ nhà hoặc người phụ trách ở xã xem có cần báo lưu trú không. Nhiều nhà nhận khách sẽ lo việc này cho bạn.

Không dựng trại, không bay thiết bị bay, không chụp ảnh ở những khu vực có biển báo cấm hoặc gần các công trình canh giữ biên giới. Không đi theo lối mòn nhỏ về phía biên giới chỉ vì thấy cảnh đẹp. Nếu không chắc mình đang ở đâu, quay lại đường chính.

Những quy định này không làm chuyến đi phiền hơn bao nhiêu, nhưng vi phạm có thể khiến cả nhóm mất một buổi làm việc với cơ quan chức năng, hỏng mất đêm cắm trại đã chuẩn bị cả tháng.

Chọn chỗ và xin phép: sân nhà dân là lựa chọn khôn nhất

Hỏi nhà dân trước tiên. Nhiều gia đình trong bản sẵn lòng cho khách dựng lều trên sân phơi, trong vườn hoặc trên khoảng đất bằng sau nhà, thường kèm bữa cơm và nhà vệ sinh. Bạn vừa có chỗ bằng, vừa có nước, vừa có người xung quanh nếu đêm trở trời.

Khu cắm trại có người quản lý. Một số điểm trên cao nguyên đã làm sàn gỗ dựng lều, có mái che và nhà tắm. Đây là lựa chọn an toàn cho người lần đầu ngủ lều ở vùng núi đá.

Dựng ngoài trời tự do. Chỉ nên làm khi đã hỏi chính quyền xã hoặc người trong bản rằng chỗ đó được phép, không phải đất canh tác, không thuộc khu vực biên giới hạn chế, và có đường xuống rõ ràng. Người lần đầu đến vùng này không nên chọn cách này.

Tránh xa mép vực và đường đèo. Những vai núi nhìn xuống thung lũng rất đẹp nhưng gió mạnh nhất, đêm tối dễ bước hụt. Mép đường đèo thì có xe tải chạy đêm, đèn pha và tiếng còi.

Đừng dựng trên ruộng ngô, kể cả ruộng đã thu hoạch. Đất ấy người dân đã xếp đá, vun gốc cả năm. Bước chân và cọc lều làm sụt các bờ đá họ đã tốn công đắp.

Dựng lều trên đất đá: cọc không cắm được thì làm thế nào

Đất mỏng trên nền đá thường chỉ cắm được cọc vài phân. Cách xoay xở thường dùng:

  1. Dọn sạch đá nhỏ, đá nhọn trên mặt bằng, lót một tấm bạt dày trước khi trải lều để sàn lều không bị thủng.
  2. Dùng đá lớn thay cọc. Buộc dây chằng vào một hòn đá cỡ hai bàn tay, rồi chèn thêm đá khác lên trên.
  3. Buộc dây quanh khối đá cố định hoặc gốc cây, cọc rào nếu có, thay vì cắm xuống đất.
  4. Quay đầu hẹp của lều về phía gió, dùng thêm dây chằng phụ ở phía đón gió.
  5. Hạ thấp tấm che mưa sát đất phía gió để gió không chui vào dưới tấm che mà nhấc cả lều lên.
  6. Đặt ba lô và đồ nặng ở góc lều phía đón gió khi đã vào trong.

Lều kiểu mái vòm thấp chịu gió tốt hơn lều cao kiểu nhà. Nếu chỉ có lều cao, dựng sát chân tường đá hoặc tường nhà để được che một phía.

Rét trên cao nguyên: chuẩn bị theo mùa

Nhiệt độ ban đêm trên cao nguyên đá thấp hơn thành phố rất nhiều. Bảng dưới là mức chuẩn bị gợi ý, luôn đối chiếu với dự báo sát ngày đi.

MùaĐêm thường thế nàoChuẩn bị
XuânSe lạnh, có sương mù dày buổi sángTúi ngủ ấm vừa, áo khoác, áo mưa
HèMát, hay mưa rào chiều tốiLều chống mưa tốt, bạt lót, đồ thay khô
ThuKhô, trời trong, đêm lạnh dầnTúi ngủ ấm, mũ len, tấm lót cách nhiệt
ĐôngRét đậm, có đêm sương muối, gió buốtTúi ngủ mùa đông, hai lớp lót, đồ giữ nhiệt; cân nhắc ngủ trong nhà

Đêm có sương muối hay đợt rét đậm, ngủ lều là thử thách thật chứ không còn là trải nghiệm. Không có gì sai khi gấp lều và xin vào ngủ cạnh bếp nhà dân; người dân ở đây rất hiểu chuyện ấy. Không bao giờ mang bếp than, bếp ga vào trong lều để sưởi.

Nước, vệ sinh và rác

Ở vùng đá vôi khan nước, ba chuyện này cần tính trước khi rời thị tứ:

  • Mang đủ nước uống và nấu cho cả tối và sáng, ước lượng mỗi người vài lít, không trông vào suối.
  • Nếu dựng lều ở sân nhà dân, hỏi chủ nhà nước dùng thế nào, dùng tiết kiệm như họ dùng.
  • Đánh răng, rửa mặt bằng cốc nước thay vì vòi chảy.
  • Mang khăn ướt và túi rác kín; giấy vệ sinh dùng xong cho vào túi, không vứt hốc đá.
  • Rác mang về tới thị tứ mới bỏ, kể cả vỏ mì, vỏ bánh, bình ga mini đã dùng.
  • Không rửa bát bằng xà phòng ngay chỗ nước chảy xuống ruộng hay bể nước nhà dân.

Gia đình chị Lan từng định cắm trại hai đêm mà chỉ mang bốn chai nước nhỏ, vì nghĩ "lên đó mua". Tới nơi, quán gần nhất cách nửa giờ đi xe. Từ đó chị luôn để hai can nước lớn trong cốp xe mỗi lần lên vùng núi đá.

Đồ mang cho một đêm lều trên núi đá

Ngoài bộ lều quen thuộc, vùng núi đá đòi thêm vài món mà ở đồi cỏ bạn không cần:

  • Lều mái vòm thấp, hai lớp, tấm che mưa phủ sát đất; thêm bốn đến sáu sợi dây chằng dự phòng.
  • Bạt lót dày hoặc tấm xốp đặt dưới sàn lều để chống đá nhọn.
  • Hai lớp lót cách nhiệt dưới lưng cho mùa lạnh, túi ngủ hợp mức nhiệt đêm thấp nhất dự báo.
  • Găng tay làm việc để xếp đá chèn dây mà không bị đá tai mèo cắt tay.
  • Can nước lớn, bình giữ nhiệt, đồ ăn không cần nấu nhiều.
  • Mũ len, khăn quàng, tất len, áo giữ nhiệt; ban ngày nắng nhưng đêm có thể xuống rất thấp.
  • Căn cước bản gốc, tiền mặt, sạc dự phòng đầy, đèn đeo đầu có pin thay.
  • Bộ sơ cứu có băng cuộn, thuốc cảm, thuốc đau dạ dày, miếng dán giữ nhiệt.

Người đi xe máy nên buộc lều và túi ngủ trong túi chống nước trên giá sau; mưa đèo có thể đến bất ngờ, và túi ngủ ướt là mất đêm.

Lịch trình mẫu hai ngày một đêm

Lịch cho nhóm đã có mặt ở thị tứ vùng cao nguyên từ tối hôm trước, ngủ lều một đêm trong sân nhà dân.

Thời điểmViệcGhi chú
Sáng ngày mộtChạy cung đường đèo, dừng ngắm cảnhĐi chậm, tránh đổ đèo khi sương mù dày
TrưaĂn ở thị tứ, mua nước, đồ ăn tốiĐổ đầy xăng, nạp pin
Khoảng ba giờ chiềuTới bản, chào chủ nhà, chọn chỗ dựng lềuDựng xong trước khi nắng tắt
Hoàng hônLên mỏm đá gần nhà ngắm núi đổi màuMặc ấm ngay khi nắng tắt
TốiĂn cơm cùng nhà, ngồi bếp lửaKhông uống nhiều trước khi ngủ lều
Rạng sáng ngày haiDậy ngắm bình minh trên núi đáThường lạnh nhất trong ngày
SángDỡ lều, trả lại sân sạch, đi tiếpKiểm tra không bỏ sót dây chằng, rác

Nếu thời tiết xấu đi trong ngày, đổi phần tối thành ngủ trong nhà mà vẫn giữ nguyên buổi bình minh.

Chi phí theo tầng và khi nào nên bỏ lều

Tầng tiết kiệm là mang lều riêng, dựng trong sân nhà dân, trả một khoản nhỏ cho chủ nhà và ăn cơm cùng nhà. Tầng vừa là khu cắm trại có sàn gỗ, có lều dựng sẵn, chăn đệm và nhà tắm nước nóng. Tầng thoải mái là lều dày kiểu nghỉ dưỡng có giường và chăn điện, ăn tối theo thực đơn, có xe đưa đón từ thị tứ. Đi xe máy thì tầng tiết kiệm hợp nhất vì bạn đã phải gọn đồ; đi ô tô với gia đình thì tầng vừa là hợp lý.

Nên bỏ lều khi: dự báo rét đậm hoặc sương muối, có dông và gió giật, trong nhóm có người đang sốt, ho hoặc mệt sau chặng đèo dài, hoặc tới nơi khi trời đã tối mà chưa có chỗ bằng an toàn. Bỏ lều không phải là thất bại; mục đích là ngắm bình minh trên núi đá, mà ngủ trong nhà dân rồi dậy sớm ra hiên vẫn thấy đúng cảnh ấy.

Nhóm bạn của Minh từng cố ngủ lều đêm có gió mùa về, hai người nhiễm lạnh, cả nhóm mất hai ngày sau nằm ở thị tứ. Lần sau, Minh đặt sẵn một nhà dân làm phương án dự phòng trước khi lên đường.

Câu hỏi thường gặp

Có được cắm trại tự do trên cao nguyên đá không?

Không nên tự dựng ở bất cứ đâu. Phần lớn đất bằng là đất canh tác hoặc sân nhà dân, nhiều nơi là khu vực biên giới có quy định riêng. Cách tốt nhất là xin dựng trong sân nhà dân hoặc ở khu cắm trại có người quản lý.

Mùa nào ngủ lều ở cao nguyên đá dễ chịu nhất?

Mùa thu thường khô, trời trong và đêm lạnh vừa phải, dễ chịu nhất cho người ngủ lều. Mùa đông cảnh đẹp nhưng có đêm rét đậm, sương muối. Mùa hè mát nhưng hay mưa chiều, cần lều chống mưa tốt.

Cọc lều không cắm được vào đất thì làm sao?

Buộc dây chằng vào những hòn đá lớn rồi chèn thêm đá lên, hoặc buộc quanh khối đá cố định, gốc cây, cọc rào. Lót bạt dày dưới lều để đá nhọn không làm thủng sàn, và quay đầu hẹp của lều về phía gió.

Có cần mang nước lên không?

Có. Vùng núi đá vôi khan nước, suối hiếm và người dân dùng nước rất tiết kiệm. Mang đủ nước uống và nấu cho cả tối và sáng hôm sau, dùng ít khi rửa ráy, và đừng trông vào việc mua dọc đường.

Đi một mình có nên ngủ lều trên cao nguyên đá không?

Người đi một mình nên dựng lều trong sân nhà dân thay vì ngoài trời, báo lịch trình cho người thân và chủ nhà. Đường đèo, sóng điện thoại chập chờn và thời tiết đổi nhanh khiến việc tự xoay xở khi gặp sự cố khó hơn nhiều.

Trẻ nhỏ có ngủ lều ở đây được không?

Được vào mùa thu hoặc cuối xuân, khi đêm không quá rét, và nên dựng trong sân nhà dân hoặc khu cắm trại có nhà vệ sinh. Mùa đông không nên cho trẻ nhỏ ngủ lều; trẻ mất nhiệt nhanh và khó báo cho người lớn biết mình lạnh.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138