Đi một mình lần đầu ở Việt Nam hợp nhất với những trải nghiệm dễ gặp người: ngồi tàu hoả chặng dài, ở nhà dân trong bản, học một lớp nấu ăn ghép, đạp xe đường làng, đi chợ sớm. Người đi lẻ được người địa phương mời chuyện, mời trà nhiều hơn hẳn người đi theo nhóm, và được tự quyết mọi thứ, từ giờ dậy đến lúc đổi lịch.
Cái khó là an toàn, chi phí phòng một người và cảm giác ăn tối một mình ngày thứ ba. Bài này đi qua các trải nghiệm hợp người đi lẻ, danh sách an toàn dành riêng cho người đi một mình, các bước nên làm khi đến chỗ mới, câu nên hỏi chủ nhà, chi phí theo ba tầng và những lỗi người lần đầu đi một mình hay mắc.
Vì sao đáng thử một lần, và cái mệt thật sự là gì
Đi một mình là lần hiếm hoi trong đời không phải nhân nhượng ai. Muốn ngồi ở bến sông cả buổi thì ngồi, muốn đổi điểm đến vào phút chót thì đổi. Người địa phương cũng dễ mở lòng với một người đi lẻ hơn một nhóm năm người ồn ào: bà bán xôi ở chợ sẽ hỏi “con đi có một mình à”, rồi câu chuyện bắt đầu từ đó.
Cái mệt có thật, và nên biết trước. Mọi quyết định do một mình mình làm, kể cả quyết định nhỏ như ăn gì, nên đến ngày thứ ba hay thứ tư nhiều người thấy đuối. Bữa tối một mình trong quán đông người nhà đi chung có khi làm chạnh lòng. Khi ốm hay xe hỏng, không có ai bên cạnh chia việc. Và chi phí phòng không chia được cho ai.
Cách đỡ cái mệt là lịch không quá dày, có một hai trải nghiệm theo nhóm ghép để có người nói chuyện, và chọn chỗ ở có khu sinh hoạt chung hoặc ở nhà dân. Người lần đầu đi một mình nên bắt đầu bằng ba đến năm ngày, ở vùng có nhiều khách, rồi mới tính đến những chuyến dài và xa.
Một cách thử nhỏ trước chuyến lớn: dành một ngày cuối tuần đi một mình ở chính thành phố của bạn hoặc một thị xã gần đó. Tự đi xe, tự ăn trưa ở quán lạ, tự ngồi quán nước cả buổi chiều. Nếu cuối ngày bạn thấy nhẹ nhõm thay vì cô đơn, bạn đã sẵn sàng cho chuyến xa hơn. Nếu thấy khó chịu, hãy chọn chuyến đầu có nhiều hoạt động ghép nhóm hơn, chứ không phải bỏ ý định.
Trải nghiệm hợp người đi lẻ
Bảng xếp theo mức độ dễ gặp người và dễ đi một mình. Cột cuối nói nên ghép với ai nếu muốn.
| Trải nghiệm | Vì sao hợp người đi lẻ | Mức an toàn khi đi một mình | Gợi ý |
|---|---|---|---|
| Ngồi tàu hoả một chặng dài ban ngày | Ngồi cạnh người lạ, chuyện tự đến | Cao | Giữ đồ quý bên người, ngủ thì ôm túi |
| Ở nhà dân trong bản quanh Sa Pa, nay thuộc tỉnh Lào Cai | Ăn cơm cùng gia đình, đi bộ quanh bản với người nhà | Cao nếu chủ nhà được nhiều người biết | Đi bộ đường xa thì đi cùng người dẫn địa phương |
| Lớp nấu ăn ghép ở Hội An hoặc Huế | Cùng làm, cùng ăn với người lạ | Cao | Chọn buổi sáng có đi chợ |
| Đạp xe đường làng quanh Hội An, nay thuộc TP Đà Nẵng | Tự do dừng, dễ hỏi đường | Cao, ban ngày | Về trước khi trời tối |
| Đi chợ phiên vùng cao ở Đồng Văn, nay thuộc tỉnh Tuyên Quang | Một buổi sáng đầy người và màu sắc | Vừa, đường đến xa | Ghép xe với khách khác thay vì tự chạy xe máy đèo |
| Ngồi thuyền ban mai trên phá hay đầm | Yên tĩnh, hợp người thích một mình | Vừa | Đi thuyền của người có giấy phép chở khách, mặc áo phao |
Những thứ nên tránh khi đi một mình lần đầu: tự chạy xe máy qua đèo vắng, cắm trại hoang một mình, ra biển đảo xa ngoài mùa êm sóng, đi bộ đường rừng không người dẫn. Không phải người đi lẻ không làm được, mà khi có chuyện thì không ai ở bên.
An toàn riêng cho người đi một mình
Danh sách dưới nặng hơn danh sách của người đi theo nhóm, vì nó thay cho người bạn đồng hành không có ở đó.
- Gửi lịch trình và tên chỗ ở cho một người thân, hẹn giờ nhắn tin mỗi tối; quá giờ không thấy tin thì người đó biết phải gọi.
- Chia tiền và thẻ ra hai chỗ, một chỗ để trong phòng; chụp lại căn cước và lưu bản chụp ở nơi lấy được kể cả khi mất điện thoại.
- Đến nơi trước khi trời tối, đặc biệt là đêm đầu ở chỗ mới.
- Chọn chỗ ở có đánh giá rõ ràng của nhiều người, có lễ tân hoặc chủ nhà ở cùng khu; cửa phòng khoá được từ bên trong.
- Với bạn nữ: không nhận đồ uống đã mở từ người lạ, không nói mình đi một mình với người mới quen, cứ bảo là đang chờ bạn tới.
- Mang sạc dự phòng, lưu số khẩn cấp và số của chỗ ở trong điện thoại, bật chia sẻ vị trí với người thân.
- Mua bảo hiểm du lịch có quyền lợi chi phí y tế và hỗ trợ khẩn cấp.
- Tin cảm giác của mình: thấy không ổn ở đâu thì rời đi, không cần lý do, không cần lịch sự.
Không cần sợ đến mức không dám đi. Việt Nam nhìn chung dễ đi một mình, nhưng người đi lẻ phải tự làm phần việc mà bạn đồng hành vẫn làm thay.
Bốn việc làm ngay khi đến một chỗ mới
Ba mươi phút đầu ở chỗ mới quyết định cả mấy ngày sau có yên tâm hay không. Làm theo thứ tự này, kể cả khi đang mệt:
- Xem phòng và lối ra. Khoá cửa có chắc không, cửa sổ có chốt không, cầu thang thoát ở đâu. Không ổn thì xin đổi phòng ngay, đừng đợi tối.
- Hỏi chủ nhà ba thứ: chỗ ăn gần nhất mở đến mấy giờ, chỗ mua thuốc ở đâu, đường nào không nên đi buổi tối.
- Nhắn người thân tên chỗ ở, số phòng và lịch ngày mai.
- Đi bộ một vòng ngắn quanh chỗ ở lúc trời còn sáng, để buổi tối không đi đường lạ.
Nếu đến muộn hơn dự định và trời đã tối, đừng đi bộ ra ngoài tìm quán. Hỏi chủ nhà nấu giúp một bữa đơn giản hoặc gọi đồ ăn mang đến, để việc đi dạo sang sáng hôm sau.
Câu hỏi nên hỏi thêm khi ở nhà dân: “Sáng mai nhà mình có ai đi chợ hay ra đồng không, con theo được không?”. Phần lớn trải nghiệm đáng nhớ của người đi một mình bắt đầu từ một câu như vậy.
Áp vào trường hợp của bạn: chuyến đầu cho ba kiểu người
Thu, hai mươi sáu tuổi, chưa đi xa một mình bao giờ. Thu chọn Hội An bốn đêm, ở nhà dân có bữa sáng chung, đăng ký một lớp nấu ăn ghép ngày thứ hai và một buổi đạp xe ra đồng rau ngày thứ ba. Mỗi tối nhắn mẹ trước chín giờ. Chuyến này nhẹ nhưng đủ để Thu biết mình chịu được bao nhiêu ngày một mình.
Anh Tài, ba mươi tám tuổi, muốn nghỉ ngơi sau một năm làm việc căng. Anh không cần gặp người, chỉ cần im lặng. Anh đi tàu ban ngày ra Huế, ở một nhà vườn ba đêm, sáng ra phá ngồi thuyền, chiều đọc sách. Điều anh dặn mình duy nhất là tắt thông báo công việc nhưng không tắt điện thoại.
Cô Hằng, năm mươi lăm tuổi, vừa nghỉ hưu, con cái đã lớn. Cô muốn lên vùng cao một lần mà không muốn đi tour đông người. Cô bay ra Hà Nội, đi tàu đêm lên Lào Cai, ở nhà dân trong bản hai đêm với người dẫn đi bộ ngắn quanh bản, rồi về. Cô chọn chỗ ở có chủ nhà nói chuyện được và có người nhà đi cùng ra chợ.
Ba người, một điểm chung. Không ai chọn chỗ xa nhất hay khó nhất cho chuyến đầu. Cả ba chọn một nơi ở lâu, một hai việc có người đi cùng, và một thói quen báo tin mỗi tối. Chuyến sau mới là lúc đi xa hơn.
Chi phí theo tầng khi đi một mình
Đi một mình tốn hơn đi đôi ở tiền phòng và tiền xe riêng, nhưng rẻ hơn ở chỗ ăn uống đơn giản, ít mua sắm.
| Hạng mục | Tiết kiệm | Vừa | Thoải mái |
|---|---|---|---|
| Chỗ ở | Giường trong phòng chung có tủ khoá | Phòng riêng ở nhà dân hoặc nhà nghỉ nhỏ | Khách sạn có lễ tân suốt đêm |
| Đi lại | Tàu, xe khách, ghép xe | Thêm xe có tài xế cho đoạn đèo hoặc đoạn vắng | Xe riêng cho phần lớn các chặng |
| Trải nghiệm | Lớp ghép, đi bộ tự do | Thêm người dẫn địa phương cho một ngày | Lịch riêng có người dẫn |
| Chỗ tiết kiệm được | Ăn quán nhỏ, xin ăn cùng chủ nhà | Đi ngày thường để có giá phòng thấp | Bỏ bớt điểm để ở lâu một chỗ |
Khoản không nên tiết kiệm: chỗ ở đêm đầu và bảo hiểm. Hai thứ này mua sự yên tâm cho tất cả những ngày còn lại.
Lỗi hay gặp của người lần đầu đi một mình
Xếp lịch dày như đi đoàn. Không ai chia việc thì mỗi lần di chuyển mệt gấp đôi. Mỗi điểm ở ít nhất hai đêm.
Ngại ăn một mình nên bỏ bữa. Chọn quán có quầy ngồi, quán bình dân đông người, hoặc ăn cùng nhà chủ. Mang theo sổ hoặc sách để bữa ăn tự nhiên hơn.
Kể quá nhiều về mình với người mới quen. Tên chỗ ở, số phòng, lịch ngày mai là chuyện riêng, kể cả với người rất thân thiện.
Đăng vị trí lên mạng theo thời gian thực. Đăng sau khi đã rời chỗ đó. Người thân thì chia sẻ vị trí riêng.
Không có đường lùi. Luôn biết chuyến xe cuối trong ngày để về chỗ ở, và có tiền mặt đủ cho một đêm phát sinh.
Mang quá nhiều đồ. Không ai trông hộ vali khi đi vệ sinh ở bến xe. Gói gọn trong một ba lô và một túi nhỏ đeo trước ngực là đi được cả tuần.
Câu hỏi thường gặp
Nữ đi du lịch một mình ở Việt Nam có an toàn không?
Nhìn chung là đi được, nhiều bạn nữ đã đi một mình khắp ba miền. Cần giữ các nguyên tắc: đến nơi trước khi tối, chọn chỗ ở có đánh giá rõ, không nói mình đi một mình với người lạ, báo lịch cho người thân mỗi ngày.
Lần đầu đi một mình nên chọn nơi nào?
Nên chọn nơi có nhiều khách và đường đi dễ như Hội An, Huế, Đà Lạt hoặc Ninh Bình, ở ba đến năm ngày. Những nơi này có lớp học ghép, xe ghép, chỗ ở có khu chung, dễ gặp người và dễ xin giúp khi cần.
Đi một mình có nên tự chạy xe máy không?
Trong phố và đường làng bằng phẳng ban ngày thì được nếu có bằng lái. Đường đèo, đường vắng, trời mưa thì không nên, vì khi xe hỏng hay ngã không có ai giúp. Ghép xe hoặc thuê người lái địa phương cho những đoạn đó.
Làm sao để đỡ buồn khi đi một mình nhiều ngày?
Xếp xen kẽ một hai hoạt động theo nhóm ghép như lớp nấu ăn, đi thuyền chung, ở nhà dân có bữa ăn chung. Gọi cho người thân mỗi tối. Viết nhật ký mỗi ngày cũng giúp đầu óc nhẹ đi và để lại kỷ niệm.
Ở phòng chung với người lạ có ổn không?
Ổn nếu chỗ đó có tủ có khoá, có phòng riêng cho nữ khi cần, và có lễ tân. Để đồ quý trong tủ hoặc mang theo người, ngủ với túi nhỏ đựng giấy tờ bên gối. Không thấy yên tâm thì đổi sang phòng riêng.