SongDinh.comSống Đỉnh
Mạo hiểm có kiểm soát

Zipline vượt thung lũng và mặt hồ: kiểm tra đai, phanh, ròng rọc trước khi lao xuống

Zipline đường dài ngoài trời khác đu dây trong khu vui chơi: nhìn ra hệ thống làm cẩn thận, kiểm đai và phanh, tư thế bay, kẹt giữa dây và khi nào phải dừng.

A Vietnamese teenage boy in a full body harness glides along a steel cable high above a green valley lake, tiny in frame, shot from the platform behind, morning light

Zipline đường dài ngoài trời là trượt trên một sợi cáp thép căng giữa hai điểm cao, băng qua thung lũng, rừng hoặc mặt hồ, treo người bằng đai và một ròng rọc chạy trên cáp. Bạn không cần sức hay kỹ năng, chỉ cần đủ cân nặng trong giới hạn và làm đúng tư thế người vận hành dặn. Điều đáng lo nằm ở hệ thống: cáp, điểm neo, phanh và người vận hành. Nhiều điểm du lịch miền núi và ven hồ ở Việt Nam đã có zipline dài vài trăm mét, cái làm cẩn thận và cái làm vội nằm cạnh nhau, nhìn ảnh quảng cáo thì giống hệt.

Cảm giác lao đi trên cao, gió rít bên tai, mặt hồ lấp loá bên dưới là thứ ít trò nào cho được trong vài chục giây. Bài này không nói về các đường dây ngắn trong khu vui chơi, mà nói về zipline ngoài trời: cách nhìn ra một hệ thống được làm cẩn thận, kiểm tra gì trước khi bước ra mép bục, tư thế lúc bay, xử lý khi bị kẹt giữa dây và những lúc nên đứng lại trên bục.

Nhìn hệ thống trước khi mua vé

Bạn không phải kỹ sư, nhưng vài chi tiết nhìn được bằng mắt thường cho biết khá nhiều về độ cẩn thận của nơi vận hành. Dành năm phút quan sát trước khi xếp hàng.

  • Có hai sợi cáp chạy song song, hoặc một cáp chính kèm dây an toàn phụ; người chơi luôn được móc vào hai điểm.
  • Cáp không có sợi thép bung xơ, không gỉ loang lổ, các điểm kẹp cáp gọn gàng, đều nhau.
  • Ở bục đến có hệ thống phanh rõ ràng: khối phanh lò xo, đệm phanh, hoặc người vận hành đứng sẵn với dây hãm; không chỉ dựa vào việc khách tự phanh bằng tay.
  • Bục xuất phát có lan can, có vạch đứng, người vận hành không cho hai khách cùng ra mép bục.
  • Có bảng giới hạn cân nặng, chiều cao và tuổi, và người vận hành thật sự cân khách chứ không chỉ hỏi qua loa.
  • Có người vận hành ở cả hai đầu dây, liên lạc với nhau bằng bộ đàm trước mỗi lượt.
  • Có bộ dụng cụ cứu hộ trên cao, có người biết dùng, và có quy trình rõ khi khách bị kẹt giữa dây.

Nếu thấy khách tự móc tự tháo dây, người vận hành mải xem điện thoại, hoặc cho khách lao đi khi khách trước chưa ra khỏi bục đến, hãy rời hàng. Một vé không đáng để thử vận may.

Trên bục xuất phát: làm đúng từng bước

Trình tự ở mỗi nơi có thể khác đôi chút, nhưng một lượt trượt cẩn thận thường như sau.

  1. Cân người, ký giấy cam kết, khai sức khoẻ; cất mọi đồ lỏng lẻo vào tủ gửi đồ.
  2. Mặc đai: người vận hành siết đai bụng và đai đùi, bạn kiểm thêm bằng cách nhét bàn tay dẹt vào giữa đai và người, vừa khít là đạt.
  3. Đội mũ bảo hiểm có quai cài cằm, đeo găng nếu hệ thống dùng phanh tay.
  4. Lên bục, đứng sau vạch, chờ người vận hành móc ròng rọc và hai dây an toàn của bạn vào cáp. Bạn không bao giờ tự móc, tự tháo.
  5. Người vận hành kiểm từng khoá móc, kéo thử, rồi liên lạc với bục đến; bạn nghe đến khi họ báo "đã sẵn sàng".
  6. Ngồi xuống trong đai như ngồi trên ghế, hai tay giữ dây treo trước ngực, không cầm vào ròng rọc hay cáp.
  7. Lao đi theo hiệu lệnh, giữ tư thế đến khi chạm hệ thống phanh và người vận hành ở bục đến tháo dây cho bạn.

Dặn kỹ trẻ con và người hay lo: tay luôn để ở dây treo trước ngực. Bàn tay chạm vào cáp hoặc ròng rọc đang chạy có thể bị kẹp hoặc bỏng ma sát.

Tư thế khi bay và lúc về bục

Phần lớn sự cố nhẹ trên zipline là do tư thế sai khi tới gần bục đến. Bảng dưới đây so tư thế đúng và sai.

Thời điểmLàm đúngHay làm sai
Lúc rời bụcNgồi hẳn xuống đai, chân co nhẹNhảy bật ra khiến người xoay tròn
Giữa dâyLưng thẳng, chân khép, mặt nhìn về hướng đếnDang tay, quay ngang để chụp ảnh
Người bị xoay ngangDuỗi một chân ra phía muốn xoay về, người sẽ quay lạiVặn người mạnh, càng xoay nhiều hơn
Gần bục đếnChân co lên, sẵn sàng đón cú hãmDuỗi chân thẳng chạm bục trước
Khi đã dừngNgồi yên chờ người vận hành kéo vào và tháo dâyTự với tay lên cáp kéo mình vào bục

Nếu hệ thống có phanh tay bằng găng, người vận hành sẽ dạy riêng: đặt găng lên cáp phía sau ròng rọc, ấn nhẹ dần chứ không bóp chặt. Hầu hết zipline đường dài hiện nay dùng phanh tự động, khách không cần phanh.

Kẹt giữa dây: chuyện ít gặp nhưng nên biết

Vì sao lại kẹt. Người nhẹ, gió ngược hoặc cáp chùng hơn thường làm khách dừng trước bục đến vài chục mét. Đây là tình huống người vận hành đã tính đến, không phải sự cố.

Bình tĩnh và nghe. Không vặn người, không cố với lên cáp. Người vận hành sẽ gọi bạn qua tiếng hô hoặc loa cầm tay, bảo bạn làm gì.

Tự kéo về khi được bảo. Một số nơi hướng dẫn khách quay mặt về bục đến, hai tay đặt lên dây treo phía trên đai rồi kéo dần người về. Chỉ làm khi người vận hành bảo, và không đặt tay lên cáp phía trước ròng rọc.

Cứu hộ trên cao. Nếu không kéo về được, người vận hành sẽ trượt ra bằng ròng rọc riêng, móc nối vào đai bạn và kéo về. Hãy hỏi trước khi chơi: nơi này đã có ai được kéo về chưa, mất bao lâu.

Mang theo bình tĩnh, không mang điện thoại. Điện thoại rơi khi đang treo giữa dây là chuyện thường gặp nhất. Cất vào túi có khoá kéo hoặc gửi lại; nhiều nơi có camera gắn mũ cho thuê.

Ai nên hoãn và khi nào phải dừng

Ngoài giới hạn cân nặng. Quá nhẹ thì dễ kẹt giữa dây, quá nặng thì tốc độ về bục cao hơn mức hệ thống phanh được tính. Báo đúng cân nặng, đừng ngại.

Sức khoẻ. Người mang thai, vừa phẫu thuật, đau lưng hoặc cổ cấp, bệnh tim, huyết áp chưa ổn định nên không chơi. Cú hãm ở bục đến tuy êm nhưng vẫn giật người.

Thời tiết. Mưa giông, sấm sét là lý do dừng ngay, vì cáp thép trên cao dẫn sét. Gió mạnh làm người lắc ngang và đổi tốc độ khó lường. Nơi vận hành tử tế sẽ đóng cửa, kể cả khi khách đang xếp hàng đông.

Sau khi uống rượu bia. Nhiều nơi từ chối thẳng, đúng như vậy. Phản xạ chậm làm bạn dễ chạm sai vào cáp hoặc không giữ được tư thế khi về bục.

Khi chính bạn đổi ý. Đứng trên bục mà thấy không ổn, bạn có quyền đi xuống bằng cầu thang. Người vận hành có trách nhiệm không giục, không chế giễu.

Mặc gì, mang gì

Zipline chỉ kéo dài vài chục giây, nhưng cả buổi tính cả đi bộ lên bục, chờ lượt và xuống có thể mất vài giờ. Chuẩn bị gọn theo danh sách này:

  • Quần dài hoặc quần ngố vải mềm; váy và quần đùi rộng làm đai đùi cọ vào da, khó chịu.
  • Giày thể thao buộc dây chặt; dép xỏ ngón và giày cao gót dễ rơi khi đang treo trên cao.
  • Tóc dài buộc gọn, cất khăn quàng, vòng cổ dài, tháo kính râm không có dây đeo.
  • Áo khoác mỏng nếu đi buổi sáng ở vùng núi; trên cao gió lạnh hơn dưới bãi xe nhiều.
  • Nước uống, kem chống nắng, vì phải đi bộ lên bục và chờ dưới nắng.
  • Túi có khoá kéo cho giấy tờ; điện thoại tốt nhất gửi tủ đồ.
  • Một ít đồ ăn nhẹ cho trẻ con; trẻ đói và mệt dễ khóc ngay trên bục, khó dỗ.

Nếu đi cùng trẻ nhỏ, cho trẻ đi vệ sinh trước khi lên bục. Một khi đã mặc đai và xếp hàng trên cao, quay xuống rất mất thời gian, lại làm cả hàng phải chờ.

Áp vào trường hợp của bạn

Nhóm bạn của Minh muốn quay video lúc bay. Thuê camera gắn mũ của nơi vận hành thay vì tự cầm điện thoại. Người cuối cùng của nhóm chơi trước, đứng ở bục đến quay cả nhóm về; đỡ phải ai cũng cầm máy.

Gia đình chị Lan có con chín tuổi cân nặng nhẹ. Hỏi trước cân nặng tối thiểu và xem nơi đó có cho trẻ trượt kèm người lớn trên cùng ròng rọc không. Trẻ nhẹ dễ dừng giữa dây; nếu không có phương án trượt đôi, chọn đường dây ngắn hơn.

Bác Tư sợ độ cao nhưng muốn thử một lần cùng cháu. Đứng xem vài lượt của người khác trước, chọn lượt buổi sáng ít gió, nhờ người vận hành đếm ngược và đẩy nhẹ. Đừng nhìn xuống chân bục, nhìn thẳng về bục đến, mọi thứ chỉ diễn ra trong chưa đầy một phút.

Chi phí theo tầng và lỗi hay gặp

Zipline thường tính theo lượt hoặc theo gói kết hợp với các trò khác trong cùng khu.

TầngGồm gìGhi chú
Tiết kiệmMột lượt đường dây ngắn hơn, đi ngày thườngĐủ để biết mình có thích không
VừaMột lượt đường dài nhất kèm ảnh, video gắn mũHợp đa số người đi một lần
Thoải máiGói nhiều chặng nối tiếp qua rừng, kèm đi bộ và ăn trưaHợp nhóm bạn, gia đình có con lớn

Lỗi hay gặp: mang túi đeo chéo, kính không dây, điện thoại trong túi quần không khoá kéo. Đội mũ lưỡi trai dưới mũ bảo hiểm. Xếp hàng giữa trưa nắng gắt rồi mệt lả. Và quen với đường dây trong khu vui chơi nên coi nhẹ zipline ngoài trời, nơi tốc độ, độ cao và thời gian treo người đều lớn hơn nhiều. Khoản đáng chi thêm nhất không phải gói nhiều chặng mà là chọn đúng giờ: lượt sáng sớm ít gió, ít người xếp hàng và người vận hành còn tỉnh táo.

Câu hỏi thường gặp

Zipline có an toàn không?

Zipline ngoài trời được làm đúng chuẩn, có cáp an toàn phụ, phanh tự động và người vận hành ở hai đầu dây là trò khá an toàn. Rủi ro nằm ở hệ thống làm vội và người vận hành lơ là, nên hãy quan sát trước khi mua vé.

Nặng bao nhiêu thì không chơi được zipline?

Mỗi nơi có giới hạn riêng, cả tối thiểu và tối đa, tuỳ thiết kế cáp và phanh. Hãy hỏi trước và báo đúng cân nặng, vì người quá nhẹ dễ kẹt giữa dây còn người quá nặng về bục với tốc độ cao hơn mức tính toán.

Bị kẹt giữa dây thì làm sao?

Giữ bình tĩnh, không vặn người, không chạm tay vào cáp phía trước ròng rọc, nghe hướng dẫn từ bục. Bạn có thể được bảo tự kéo về hoặc chờ người vận hành trượt ra kéo vào.

Trời mưa có chơi zipline được không?

Mưa nhỏ một số nơi vẫn chạy, nhưng mưa giông, sấm sét hoặc gió mạnh thì phải dừng ngay. Cáp thép trên cao dẫn sét, và gió làm người lắc ngang khó kiểm soát.

Người sợ độ cao có chơi được không?

Nhiều người sợ độ cao vẫn chơi được vì cảm giác ngồi trong đai và lao về phía trước khác với đứng mép vực. Hãy đứng xem vài lượt trước, nhìn thẳng về bục đến, và nhớ mình luôn có quyền đi xuống bằng cầu thang.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138