SongDinh.comSống Đỉnh
Ngủ ở nơi đặc biệt

Ngủ nhà cổ, nhà rường một đêm: mái gỗ trăm năm ở Huế, Hội An, Đường Lâm và phép ở

Ngủ một đêm trong nhà cổ, nhà rường còn người ở: chọn nhà ở Huế, Hội An, Đường Lâm, những điều không làm trong nhà gỗ, an toàn cháy, mùa đi và chi phí.

An older couple sits on the wooden veranda of an old timber house with carved columns facing a garden courtyard at early morning, seen from behind, soft green light

Ngủ một đêm trong nhà cổ còn người ở đáng làm vì bạn được sống vài giờ trong nhịp của một ngôi nhà đã qua nhiều đời: cột gỗ lên nước bóng, bậc cửa mòn vết chân, sân gạch rêu, và buổi sáng thức dậy khi phố cổ còn chưa có khách. Đó là trải nghiệm của sự chậm, không phải tiện nghi. Muốn trọn, bạn cần chọn nhà có chủ còn ở, hiểu những điều không được làm trong nhà gỗ, và chấp nhận vài bất tiện của một công trình không được xây cho khách thuê.

Bài này đi qua ba kiểu nhà hay gặp: nhà rường và nhà vườn ở Huế, nhà phố gỗ ở Hội An (nay thuộc TP Đà Nẵng), nhà đá ong ở làng cổ Đường Lâm của Hà Nội. Sau đó là cách chọn nhà, phép giữ nhà, an toàn cháy và đi lại ban đêm, mùa đi, lịch một đêm mẫu, chi phí theo tầng và lỗi hay gặp.

Ba kiểu nhà cổ, ba kiểu đêm

Cùng gọi là nhà cổ nhưng mỗi vùng cho một cảm giác khác hẳn. Chọn theo kiểu đêm bạn muốn có.

Kiểu nhàỞ đâuĐêm trong nhà ra saoĐiều cần quen
Nhà rường, nhà vườnHuế và các làng ven sông quanh HuếNhà gỗ ba gian hai chái giữa vườn cây, đêm yên, nghe tiếng mưa trên mái ngóiMuỗi vườn, nhà vệ sinh đôi khi ở dãy riêng, mùa mưa dầm ẩm
Nhà phố gỗPhố cổ Hội AnNhà ống sâu, gian trước buôn bán, sân trời giữa nhà, gác gỗ phía sauBan tối phố đông, sáng sớm mới yên; cầu thang gỗ dốc
Nhà đá ong, nhà gỗ làngLàng cổ Đường Lâm, Hà NộiCổng đá ong, sân gạch, nhà gỗ năm gian, đêm làng tĩnhĐêm mùa đông lạnh, nhà thoáng, ít buồng kín

Gia đình chị Lan chọn nhà vườn Huế vì có sân rộng cho hai bé chơi. Nhóm bạn của Minh chọn nhà phố Hội An để tối đi dạo, sáng dậy sớm ngắm phố vắng. Bác Tư đã nghỉ hưu về Đường Lâm, vì gần nhà và muốn ngủ lại một ngôi làng giống làng quê thời nhỏ của mình.

Một đêm dưới mái gỗ trăm năm

Chiều tới, chủ nhà mời nước, kể vài câu về ngôi nhà: ai dựng, mấy đời ở, gian nào là gian thờ, cây nào trong vườn trồng từ thời ông bà. Đây là phần đáng nghe nhất, nên tới sớm và đừng vội kéo đồ vào phòng.

Phòng ngủ trong nhà cổ thường là một chái hoặc một buồng phía sau, có khi là gác gỗ. Giường gỗ cứng, chăn màn sạch nhưng không có đệm dày như khách sạn. Ánh sáng vàng, trần cao, cửa bức bàn hoặc cửa gỗ then cài. Tiếng động đêm là tiếng gỗ co giãn kêu lách tách, tiếng mưa trên mái ngói, tiếng chó trong xóm.

Nhà cổ ít cách âm. Người ở gian bên nói chuyện là bạn nghe rõ. Đổi lại, bạn cũng sẽ nghe rõ tiếng chủ nhà dậy sớm quét sân, nhóm bếp, pha trà, những âm thanh làm nên nhịp sống của ngôi nhà.

Sáng sớm là phần thưởng lớn nhất. Ở Hội An, đi bộ ra phố lúc trời vừa sáng, phố vắng, chỉ có người bán hàng sớm và ánh nắng nghiêng trên tường vàng. Ở Huế, ngồi hiên nhìn vườn ướt sương. Ở Đường Lâm, đi theo ngõ đá ong ra giếng làng.

Chọn nhà: câu nên hỏi trước khi đặt

Không phải nhà nào gọi là nhà cổ cũng là nhà cổ còn người ở. Có nhà dựng mới theo dáng xưa, có nhà cổ đã giao hẳn cho người khác kinh doanh. Hỏi những câu này để biết mình sắp ở đâu:

  • Nhà có gia đình chủ còn ở không, hay chỉ cho khách thuê?
  • Nhà dựng từ khoảng bao giờ, phần nào còn nguyên gỗ cũ, phần nào làm lại?
  • Phòng khách ở gian chính, chái bên hay gác sau? Có cửa khoá được không?
  • Nhà vệ sinh và phòng tắm ở trong phòng hay dãy riêng ngoài sân?
  • Có máy lạnh, quạt, màn chống muỗi không? Mùa đông có chăn dày không?
  • Mùa mưa nhà có bị ngập sân hoặc nước vào nhà không?
  • Có giờ đóng cổng buổi tối không?

Chủ nhà kể rõ về ngôi nhà, sẵn sàng cho bạn xem trước các gian chung, thường là chủ nhà quý nhà và sẽ tiếp khách chu đáo. Câu trả lời mơ hồ về việc nhà có người ở hay không là dấu hiệu nên hỏi thêm.

Những điều không làm trong nhà gỗ

Một ngôi nhà gỗ trăm năm rất dễ tổn thương, và hư hỏng thường không sửa lại được như cũ. Khách nên giữ những điều này:

  • Không hút thuốc trong nhà và gần nhà, không thắp nến, không đốt nhang muỗi gần cột, vách gỗ.
  • Không dán băng dính, không treo móc lên cột, vách, cửa để phơi đồ hay treo đèn trang trí.
  • Không kéo lê vali bánh xe trên sàn gỗ, nền gạch cổ; xách lên hoặc để vali ở cổng.
  • Không ngồi, không đặt đồ lên sập, tủ, án thờ và đồ gỗ cổ trong gian chính.
  • Không tự mở cửa gian thờ, không chụp ảnh gian thờ khi chưa được phép.
  • Không vắt khăn ướt lên đồ gỗ; nước làm gỗ cũ loang và nứt.
  • Đi chân trần hoặc dép mềm trong nhà nếu chủ nhà dặn; giày đế cứng làm xước sàn.

Gia đình có trẻ nhỏ nên dặn trẻ trước khi tới: không vẽ, không leo lên đồ gỗ, không chạy trên gác. Mang theo đồ chơi để trẻ có việc làm ở sân thay vì trong gian chính.

An toàn: cháy, bậc cửa và nước

Nhà cổ đẹp vì giữ nguyên dáng xưa, nhưng chính điều đó tạo ra vài rủi ro mà nhà mới không có.

Rủi roVì saoViệc nên làm
CháyGỗ khô lâu năm, mái ngói trên khung gỗ, nhiều nhà sát vách nhauHỏi chỗ để bình chữa cháy và lối ra; không dùng lửa, không sạc thiết bị qua đêm trên đồ gỗ
Bậc cửa cao, nền không phẳngNgạch cửa gỗ, nền gạch lồi lõm, bậc thềm đáĐi chậm, có đèn khi ra vào ban đêm; nhắc người lớn tuổi
Cầu thang gác dốcThang gỗ hẹp, bậc caoLên xuống bằng tay vịn, không mang đồ cồng kềnh, trẻ nhỏ có người đi kèm
Ngập mùa mưa lũHuế và Hội An có mùa lũ cuối nămTheo dõi dự báo, hỏi chủ nhà, sẵn sàng dời chuyến
Điện cũDây điện đi nổi trên gỗKhông cắm thiết bị công suất lớn, rút sạc khi ra ngoài

Nếu thấy một ngôi nhà gỗ không có bình chữa cháy và chủ nhà không biết lối ra khi có sự cố, đó là điều nên cân nhắc trước khi ngủ lại.

Ai hợp, ai không hợp ngủ nhà cổ

Hợp với người thích chậm. Người muốn một đêm yên, thích ngồi hiên, thích nghe chuyện nhà, chuyện làng sẽ thấy đêm ở nhà cổ đáng hơn mọi khách sạn đẹp. Người lớn tuổi thường hợp nhất, vì nhà gợi lại không khí nhà xưa của chính họ.

Hợp với người mê kiến trúc, mê ảnh. Ánh sáng sáng sớm và chiều muộn trong nhà gỗ rất đẹp. Nhưng nhớ rằng đây là nhà người ta đang sống; chụp gian chung khi được phép, không dàn dựng đồ đạc, không bắt chủ nhà dọn bàn thờ cho gọn khung hình.

Ít hợp với người ngủ khó. Cách âm kém, gỗ kêu, tiếng xóm, tiếng chủ nhà dậy sớm. Nếu bạn cần phòng tối hoàn toàn và im tuyệt đối, mang nút bịt tai, che mắt, hoặc chọn nhà thuê nguyên căn.

Ít hợp với nhóm đông muốn vui chơi. Nhà cổ không có chỗ cho tiệc tùng, loa nhạc hay ngồi uống tới khuya. Nhóm đông nên chia ra ở nhiều nhà, hoặc chọn một nhà vườn rộng có sân riêng và hỏi trước giờ giấc.

Cần cân nhắc với người đi lại khó. Bậc cửa cao, thềm đá, nền gạch lồi lõm và nhà vệ sinh ngoài sân là trở ngại thật với người dùng gậy, xe lăn. Hỏi kỹ lối đi từ phòng tới nhà vệ sinh trước khi đặt.

Lịch trình mẫu một đêm

Lịch dưới đây dùng cho cả ba nơi, chỉ thay phần đi dạo theo từng vùng:

  1. Đầu giờ chiều: tới nhà, gửi đồ, uống nước và nghe chủ nhà kể về ngôi nhà.
  2. Chiều muộn: đi dạo quanh khu phố hoặc ngõ làng khi nắng đã dịu.
  3. Tối: ăn món của vùng; ở Hội An có thể ra phố một lúc, ở Huế và Đường Lâm thì ngồi hiên nhà.
  4. Đêm: về sớm hơn giờ đóng cổng, giữ yên lặng trong nhà.
  5. Rạng sáng: dậy trước khi khách du lịch tới, đi bộ quanh phố, quanh làng khi còn vắng.
  6. Bữa sáng: ăn cùng chủ nhà nếu được mời, hoặc ăn quán đầu ngõ, rồi trả phòng.

Đừng xếp lịch dày đặc trong ngày ở nhà cổ. Phần lớn giá trị của đêm ấy nằm ở những giờ không làm gì: ngồi hiên, nghe mưa, nhìn ánh sáng đổi trên tường gỗ.

Mùa đi, chi phí theo tầng và lỗi hay gặp

Huế và Hội An đẹp vào mùa khô, khoảng đầu năm tới giữa năm; cuối năm là mùa mưa và lũ, nhà cổ ẩm, sân có thể ngập. Đường Lâm dễ chịu vào mùa thu và đầu xuân; mùa đông nhà gỗ thoáng nên lạnh, cần chăn dày. Luôn kiểm tra dự báo trước chuyến. Ngày thường vắng hơn hẳn cuối tuần và dịp lễ, nhất là ở Hội An; muốn có buổi sáng phố cổ thật yên, chọn đêm giữa tuần.

Tầng tiết kiệm là buồng nhỏ trong nhà cổ có chủ còn ở, nhà vệ sinh chung, ăn sáng tự túc. Tầng vừa là phòng riêng có phòng tắm, có quạt hoặc máy lạnh, ăn sáng cùng gia đình. Tầng thoải mái là nhà rường, nhà vườn đã tu bổ cẩn thận, thuê nguyên căn hoặc nguyên chái, có người nấu bữa tối theo món của vùng.

Lỗi hay gặp nhất là đặt nhà cổ mà mong tiện nghi khách sạn, rồi phàn nàn vì giường cứng, cách âm kém. Lỗi thứ hai là kéo vali cả buổi trên sàn gỗ. Lỗi thứ ba là chụp ảnh khắp gian thờ, lục mở tủ để tìm góc đẹp.

Câu hỏi thường gặp

Ngủ nhà cổ có tiện nghi không?

Có mức cơ bản: giường, chăn màn sạch, quạt hoặc máy lạnh, nước nóng. Nhưng cách âm kém, phòng tắm có khi ở dãy riêng, giường gỗ cứng. Nếu cần ngủ thật sâu và riêng tư, chọn nhà đã tu bổ có phòng tắm riêng, hoặc thuê nguyên căn.

Có nên mang trẻ nhỏ ngủ nhà cổ không?

Được nếu trẻ đã biết nghe lời và bạn dặn trước những điều không làm trong nhà gỗ. Chọn nhà có sân rộng, phòng ở tầng trệt, tránh gác gỗ dốc. Mang đồ chơi để trẻ chơi ở sân, và trông trẻ khi qua bậc cửa cao, thềm đá.

Nhà cổ nào cho khách ngủ lại?

Một số nhà rường, nhà vườn ở Huế, vài nhà phố gỗ ở Hội An và nhiều nhà đá ong ở Đường Lâm có nhận khách ngủ lại. Hỏi kỹ nhà có gia đình chủ còn ở không, dựng từ bao giờ và phần nào còn nguyên gỗ cũ.

Mùa mưa có nên đi ngủ nhà cổ ở Huế, Hội An không?

Mưa nhẹ thì trải nghiệm nghe mưa trên mái ngói rất đáng nhớ. Nhưng cuối năm là mùa lũ, sân và nhà có thể ngập, đi lại khó. Theo dõi dự báo sát ngày, hỏi chủ nhà tình hình nước và sẵn sàng dời chuyến.

Có được nấu ăn trong nhà cổ không?

Thường không, vì nguy cơ cháy trong nhà gỗ. Một số nhà có bếp riêng ngoài sân và chủ nhà nấu cho khách. Không tự đun nấu bằng bếp mang theo, không thắp nến, không đốt nhang muỗi trong phòng.

Ngủ nhà cổ cần mang theo gì?

Dép mềm đi trong nhà, ba lô thay vì vali bánh xe, thuốc chống muỗi dạng xịt hoặc kem thay cho nhang, đèn pin nhỏ cho lối đi ban đêm, áo ấm nếu đi mùa đông ra Đường Lâm, và một món quà nhỏ cho chủ nhà.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138