SongDinh.comSống Đỉnh
Cung đường xe máy đáng đi một lần

Đèo Ô Quy Hồ bằng xe máy: từ Sa Pa sang Lai Châu, xuống dốc dài và né sương mù

Cung đèo dài nhất Tây Bắc nối Sa Pa với Lai Châu: lịch hai ngày, đọc sương mù, xử lý dốc dài mấy chục cây số, xe nào hợp và những lỗi làm nóng phanh.

A Vietnamese man in a rain jacket rides a manual motorbike down a long serpentine pass through drifting fog, seen from a ridge above, muted grey green palette

Ô Quy Hồ đáng chạy một lần vì đây là cung đèo dài nhất vùng Tây Bắc, nối Sa Pa thuộc tỉnh Lào Cai với Lai Châu, vượt qua dãy Hoàng Liên Sơn, dài khoảng năm chục cây số. Đi được cung này an toàn phụ thuộc vào hai việc: chọn ngày ít sương và biết đổ dốc dài mà không đốt phanh.

Phía Sa Pa, đường leo dần qua rừng và thung lũng; tới Cổng Trời ở độ cao chừng hai nghìn mét thì đổ một mạch dài xuống phía Lai Châu, có đoạn nhìn ngược lên thấy cả dải đường vắt ngang sườn núi. Bài dưới đây chia lịch hai ngày, cách đọc sương mù, cách xuống dốc, bảng an toàn và chi phí theo tầng.

Cái được và cái mệt của Ô Quy Hồ

Cái được trước hết là cảm giác vượt núi. Bạn đi từ một thị tứ mây mù, lên tới yên ngựa giữa hai sườn núi, nơi gió thổi tạt ngang và mây trôi qua mặt đường, rồi nhìn thấy cả một vùng thung lũng mở ra phía Lai Châu. Ngày quang, đường đèo uốn thành những vòng dài bên dưới, xe cộ nhỏ như đồ chơi.

Cái thứ hai là độ đa dạng: rừng già, ruộng bậc thang nhỏ quanh bản, thác nước bên đường, rồi những đoạn trống trải chỉ có đá và cỏ. Dọc đường có chỗ dừng nhìn thác, có quán nhỏ bán ngô nướng vào mùa lạnh.

Còn cái mệt là thật. Dốc dài liên tục đòi hỏi người lái tập trung suốt hơn một tiếng; sương có thể sập xuống trong mười phút; trời trên Cổng Trời có khi lạnh hơn dưới thị tứ rất nhiều, gió buốt xuyên qua áo. Xe tải và xe khách vẫn chạy cung này, nên bạn phải nhường và giữ làn suốt quãng đường.

Vì thế Ô Quy Hồ hợp với người đã có vài cung đèo trong tay. Nếu đây là lần đầu chạy núi, hãy chạy thử những đoạn ngắn quanh Sa Pa một ngày trước, hoặc ngồi sau người quen đèo. Một ngày làm quen với dốc núi, với cách xe ăn số khi leo và cách phanh khi đổ, đáng giá hơn mọi lời dặn trên giấy. Bạn sẽ biết mình mỏi ở đâu, tay có run khi xuống dốc không, người ngồi sau có say xe không, để quyết định ngày hôm sau ai lái đoạn nào.

Đọc sương mù và gió trước khi lên Cổng Trời

Nhìn núi từ thị tứ lúc sáng sớm. Thấy rõ sống núi phía Lai Châu là dấu hiệu tốt. Mây phủ kín chân núi và không lay động thì nhiều khả năng trên đèo đang sương dày.

Hỏi người chạy cung này hằng ngày. Người bán hàng ở đầu đèo, tài xế xe khách, chủ nhà nghỉ thường biết đèo hôm đó ra sao. Hỏi câu cụ thể: "Sáng nay trên Cổng Trời có thấy đường không?"

Chọn giờ giữa buổi. Sương thường dày nhất lúc rạng sáng và chiều muộn. Khoảng chín giờ đến ba giờ chiều là khung dễ chạy hơn, dù không phải ngày nào cũng vậy.

Đặt mốc quay đầu. Trước khi lên, nhóm thống nhất: nếu tầm nhìn dưới khoảng hai cột mốc liên tục, cả đoàn dừng ở chỗ có lề, chờ tối đa nửa tiếng, không cải thiện thì quay về. Có mốc từ trước thì không ai phải tranh luận giữa đèo.

Mùa lạnh có băng giá. Những đợt rét đậm trên cao có thể có băng giá, mặt đường trơn như mỡ vào sáng sớm. Có tin băng giá thì để xe, đi ô tô hoặc chờ trưa nắng lên.

Lịch mẫu hai ngày Sa Pa – Ô Quy Hồ – Lai Châu

Lịch này giả định bạn đã ngủ đêm ở Sa Pa và muốn ngủ một đêm ở Lai Châu rồi quay lại, hoặc đi tiếp sang Điện Biên.

  1. Sáng ngày 1: ăn sáng, kiểm xe, đổ xăng ở Sa Pa. Chạy chậm ra khỏi thị tứ, dừng ở thác bên đường cho quen tay lái.
  2. Giữa buổi ngày 1: lên Cổng Trời, nghỉ hai mươi phút, mặc thêm áo, kiểm phanh bằng cách bóp thử vài lần ở chỗ bằng.
  3. Trưa ngày 1: đổ đèo phía Lai Châu, chia làm hai ba chặng, mỗi chặng dừng nghỉ cho phanh nguội và tay nghỉ. Ăn trưa ở bản dưới chân đèo.
  4. Chiều ngày 1: vào thành phố Lai Châu, nhận phòng, đi bộ quanh hồ. Không chạy thêm chặng mới khi đã mỏi.
  5. Ngày 2: quay lại Sa Pa theo hướng ngược, lần này leo dốc là chính, nhìn được những cảnh hôm qua đã đi qua sau lưng; hoặc đi tiếp hướng Điện Biên nếu là chuyến dài.

Có một ngày thì khứ hồi Sa Pa – Cổng Trời – xuống một đoạn phía Lai Châu rồi quay lên, tổng chừng tám mươi đến một trăm cây số, đủ để thấy những khúc đẹp nhất mà không phải ngủ lại.

Xe và kỹ thuật xuống dốc dài mấy chục cây số

Đoạn đổ đèo phía Lai Châu là chỗ phanh chịu tải nặng nhất. Hầu hết sự cố trên Ô Quy Hồ liên quan đến phanh nóng hoặc vào cua quá nhanh khi xuống.

  • Xe số hoặc xe côn tay dễ kiểm soát hơn xe ga vì dùng được phanh động cơ. Về số hai hoặc số ba tuỳ độ dốc, để máy ghìm tốc độ.
  • Phanh nhịp: bóp vài giây rồi nhả, phối hợp cả trước và sau. Ghì phanh liên tục là cách nhanh nhất làm má phanh mất tác dụng.
  • Giảm tốc trước cua, không phanh mạnh khi đã nghiêng xe trong cua.
  • Dừng nghỉ giữa dốc mỗi mười đến mười lăm phút. Nếu ngửi thấy mùi khét hoặc phanh hẫng, dừng ngay ở chỗ an toàn, chờ nguội, tuyệt đối không dội nước lạnh lên đĩa phanh đang nóng.
  • Xe ga vẫn đi được nếu người lái có kinh nghiệm, nhưng phải dừng nghỉ nhiều hơn và tránh chở nặng.
  • Chở người ngồi sau làm quãng phanh dài hơn; người ngồi sau ngồi yên, nghiêng theo người lái, không quay ngang chụp ảnh khi đang vào cua.

Trước chuyến, nhờ thợ kiểm má phanh và dầu phanh nếu là xe nhà. Xe thuê thì đòi xe có má phanh còn dày, đừng ngại đổi xe khác.

Nối Ô Quy Hồ với các cung khác cho chuyến dài hơn

Vòng Sa Pa – Lai Châu – Than Uyên – Mù Cang Chải. Qua Ô Quy Hồ xuống Lai Châu, chạy tiếp về Than Uyên rồi vượt Khau Phạ sang Mù Cang Chải, Tú Lệ, Nghĩa Lộ. Vòng này gom hai cung đèo lớn trong bốn đến năm ngày, hợp với nhóm đã quen đèo và muốn một chuyến dài trọn vẹn.

Sa Pa – Lai Châu – Điện Biên. Từ Lai Châu đi tiếp về hướng Điện Biên theo những cung đường dọc sông suối, vắng và xa. Dọc đường thưa cây xăng và tiệm sửa xe hơn, nên đổ xăng mỗi khi qua thị tứ, mang theo ít đồ vá lốp.

Khứ hồi ngắn từ Sa Pa. Ai chỉ có thời gian ở Sa Pa thì lên Cổng Trời, xuống một đoạn để thấy đường uốn vòng rồi quay về. Đây là cách nếm Ô Quy Hồ mà không phải đổi chỗ ngủ.

Đi xe khách một chiều. Nhiều nhóm chạy xe máy chiều đổ đèo vì cảnh đẹp hơn, rồi gửi xe theo xe khách quay về. Hỏi nhà xe trước có nhận chở xe máy không, tháo gương, xả bớt xăng theo yêu cầu, buộc xe chắc và chụp ảnh xe trước khi giao.

Đừng ghép quá nhiều trong một ngày. Hai cung đèo lớn trong một ngày là quá sức với phần đông người đi. Đèo dài làm mỏi cổ tay, mỏi vai và giảm tập trung theo cách mà bạn chỉ nhận ra khi đã vào cua quá nhanh.

Bảng an toàn và chi phí theo tầng

Gom vào một bảng những việc cần nhớ trên đèo và ba mức chi gợi ý cho chuyến hai ngày.

MụcNên làmGhi chú
Sương mùBật đèn, chạy chậm, giữ khoảng cách xa xe trướcKhông bám đèn hậu xe tải để chạy
Gió giật trên Cổng TrờiHạ thấp người, giữ tay lái chắc, dừng chỗ khuất gióXe chở đồ cồng kềnh bị gió tạt mạnh nhất
LạnhMặc nhiều lớp, găng tay dày, khăn ốngTay cóng thì bóp phanh kém
Tầng tiết kiệmTự lái xe thuê, nhà nghỉ đơn giản, ăn quán bảnMang áo mưa, đồ ấm từ nhà để khỏi mua
Tầng vừaThuê thêm người chở cho người mới, phòng riêng có nước nóngĐặt phòng trước dịp cuối tuần và mùa lúa chín
Tầng thoải máiÔ tô có tài xế đi kèm đoàn, chỗ ngủ có sưởiHợp với gia đình có người lớn tuổi

Mua bảo hiểm du lịch có mục tai nạn khi đi xe máy và đọc phần loại trừ. Báo lịch trình cho người nhà, hẹn giờ nhắn tin sau khi qua đèo.

Áp vào trường hợp của bạn và lỗi hay gặp

Nhóm bạn của Minh có ba người, một người mới lấy bằng được vài tháng. Cách hợp lý là để người mới ngồi sau trên đoạn đổ đèo, chỉ tự lái đoạn leo dốc và đoạn bằng gần thành phố. Đổ dốc dài là kỹ năng cần thời gian, không phải lòng can đảm.

Bác Tư đã nghỉ hưu, từng chạy xe nhiều năm nhưng hay đau lưng, muốn đi lại cung đèo thời trẻ. Bác nên đi ô tô cùng con cháu, dừng ở Cổng Trời và vài điểm ngắm, rồi để một người con chạy xe máy đoạn ngắn chở bác qua khúc đẹp nhất. Vẫn có cảm giác gió núi, mà lưng không phải chịu năm chục cây số.

Lỗi hay gặp: lên đèo quá sớm khi sương chưa tan; mặc áo mỏng vì dưới Sa Pa trời nắng; ghì phanh suốt dốc; dừng chụp ảnh ở cua không có lề; và cố chạy tiếp sang Điện Biên ngay trong ngày khi đã mệt. Mỗi lỗi đều tránh được nếu bạn đặt giờ, đặt mốc quay đầu và chịu ngủ lại một đêm.

Một lỗi nữa ít ai để ý: đổ xăng không đủ. Đoạn lưng đèo và phía chân đèo bên Lai Châu không phải chỗ nào cũng có cây xăng mở cửa, nhất là sáng sớm và tối muộn. Đổ đầy bình ở Sa Pa trước khi lên, và đổ lại ngay khi xuống tới thị tứ đầu tiên, dù kim vẫn còn hơn nửa. Hết xăng giữa dốc, dắt xe trong gió lạnh là cách nhanh nhất biến một ngày đẹp thành một ngày đáng quên.

Câu hỏi thường gặp

Đèo Ô Quy Hồ dài bao nhiêu cây số?

Thường được nói là dài khoảng năm chục cây số, tính từ phía Sa Pa qua Cổng Trời xuống phía Lai Châu. Con số có thể lệch tuỳ cách tính điểm đầu và điểm cuối của đèo.

Người mới có nên tự chạy xe máy qua Ô Quy Hồ không?

Không nên tự lái đoạn đổ dốc phía Lai Châu nếu chưa từng chạy đèo dài. Hãy ngồi sau người quen đèo hoặc thuê người chở, tự lái những đoạn ngắn, bằng hơn trước.

Xe ga đổ đèo Ô Quy Hồ có nguy hiểm không?

Xe ga dễ nóng phanh hơn vì ít dùng được phanh động cơ. Người có kinh nghiệm vẫn đi được nếu phanh nhịp và dừng nghỉ nhiều, còn người mới thì nên chọn xe số.

Mùa nào chạy đèo Ô Quy Hồ đẹp nhất?

Mùa thu và đầu đông trời thường trong, mùa xuân có hoa và ít mưa lớn. Mùa mưa hè hay sạt lở, mùa đông có rét đậm và băng giá. Luôn xem dự báo từng ngày trước khi lên.

Gặp sương mù dày giữa đèo thì làm gì?

Bật đèn, giảm tốc, tìm chỗ có lề rộng để dừng hẳn và chờ. Nếu sau khoảng nửa tiếng tầm nhìn không khá hơn, quay về điểm xuất phát thay vì cố đi tiếp.

Đi Ô Quy Hồ một ngày khứ hồi từ Sa Pa được không?

Được, nếu chỉ lên Cổng Trời và xuống một đoạn phía Lai Châu rồi quay lại. Muốn đi trọn đèo xuống tận thành phố Lai Châu thì nên ngủ lại một đêm cho đỡ mệt.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138