SongDinh.comSống Đỉnh
Sông nước miền Tây

Chèo xuồng vào rừng tràm U Minh: chọn Thượng hay Hạ, mùa nào, ở lại ra sao

So U Minh Thượng và U Minh Hạ với vài rừng tràm nhỏ, mùa nước và mùa khô, lịch hai ngày, xem gác kèo ong, giữ an toàn trong rừng và chi phí theo tầng.

A young Vietnamese couple sits in a small rowing boat gliding under dense melaleuca trees on dark still water, viewed from the stern, dappled green light, quiet morning

Muốn thật sự vào trong một khu rừng tràm, bạn nên chọn U Minh Hạ ở Cà Mau hoặc U Minh Thượng (vùng Kiên Giang cũ, nay thuộc tỉnh An Giang), đi vào mùa nước từ khoảng tháng tám đến tháng mười một, ở lại ít nhất một đêm và chèo xuồng ba lá dưới tán rừng vào buổi sáng sớm cùng người địa phương. Một buổi xuồng máy chạy vòng quanh rồi về chỉ cho bạn thấy bìa rừng; rừng U Minh nằm ở những con rạch nhỏ, tối, lặng, nơi máy nổ không vào được.

Bài này so hai khu U Minh với vài rừng tràm nhỏ gần thành phố, nói rõ mùa nước và mùa khô khác nhau thế nào, đưa một lịch hai ngày mẫu, những việc đáng xin xem như gác kèo ong lấy mật, và các quy tắc giữ an toàn trong rừng, đặc biệt mùa khô khi nguy cơ cháy cao.

Rừng tràm không phải một công viên

Rừng tràm U Minh mọc trên đất than bùn, nước ngấm màu nâu đỏ như nước trà, đặc mùi lá mục. Cây tràm thân nhỏ, mọc dày, tán thấp, ánh sáng xuống mặt nước thành từng đốm. Khi xuồng trôi vào sâu, tiếng xe, tiếng người biến mất, chỉ còn tiếng chim, tiếng cá quẫy, tiếng mái chèo. Nhiều người đi qua cả chục nơi ở miền Tây vẫn nói đây là chỗ khiến họ ngồi im lâu nhất.

Rừng cũng là nơi người dân làm ăn từ bao đời: gác kèo cho ong làm tổ lấy mật, câu cá đồng, đặt lọp, khai thác tràm theo mùa được phép. Đến đây là bước vào khu vực vừa được bảo vệ vừa là sinh kế. Có lối đi, có quy định, có khu không được vào. Bạn là khách, phải đi theo đường người ta dẫn.

Cái mệt ở U Minh là đường xa, muỗi dày, nắng hầm và nóng ẩm. Mùa khô thì rừng khô như rơm, nguy cơ cháy cao, có thời gian một số lối bị đóng. Người quen điều hoà và giường êm nên chọn nơi ngủ ở thị tứ gần đó, chỉ vào rừng ban ngày.

So các rừng tràm để chọn nơi đi

Ngoài hai khu U Minh, vài rừng tràm nhỏ hơn gần TP Hồ Chí Minh và Cần Thơ phù hợp cho người ít thời gian. Bảng dưới để bạn chọn đúng nơi cho chuyến của mình:

NơiTỉnh nayHợp vớiLưu ý
U Minh HạTỉnh Cà MauNgười muốn rừng rộng, có lối đi bộ, tháp quan sát, xem gác kèo ongĐường xa, nên ghép với chuyến đi đất mũi; muỗi nhiều
U Minh ThượngVùng Kiên Giang cũ, nay thuộc tỉnh An GiangNgười muốn rừng hoang hơn, ít khách, nhiều đầm nướcĐi lại ít tiện, cần hỏi trước lối nào đang mở
Gáo GiồngTỉnh Đồng ThápNgười muốn xem chim và rừng tràm nhỏ trong vùng Đồng Tháp MườiQuy mô nhỏ, nửa ngày là đủ
Lung Ngọc HoàngVùng Hậu Giang cũ, nay thuộc TP Cần ThơNgười ở Cần Thơ muốn nửa ngày trong rừng ngậpÍt khách, dịch vụ đơn giản, hỏi kỹ xuồng và người dẫn
Trà SưTỉnh An GiangNgười đi Châu Đốc, muốn rừng tràm phủ bèo xanhĐông khách mùa nước, đi sớm để tránh ồn

Nếu đây là chuyến một lần trong đời, hãy chọn một khu U Minh và ở lại. Rừng nhỏ đẹp theo kiểu khác, nhưng không cho bạn cảm giác đi sâu vào một cánh rừng thật.

Mùa nước hay mùa khô: mỗi mùa một kiểu rừng

Mùa nước, khoảng tháng tám đến tháng mười một. Nước ngập gốc tràm, xuồng đi được vào nhiều rạch nhỏ, rừng xanh và mát hơn. Đây là mùa đẹp nhất để chèo xuồng. Đổi lại hay có mưa chiều, muỗi nhiều.

Đầu mùa khô, khoảng tháng mười hai, tháng một. Nước rút dần, trời khô ráo, dễ đi bộ trên lối gỗ, cá dồn về các lung, đìa. Nhiều người thích lúc này vì vừa còn nước vừa ít mưa.

Giữa và cuối mùa khô, khoảng tháng hai đến tháng tư. Rừng khô, mặt nước thấp, xuồng khó vào sâu. Đây là mùa cao điểm phòng cháy; có lúc hạn chế khách vào một số khu. Nếu đi mùa này, tuyệt đối không mang lửa, không hút thuốc, làm đúng hướng dẫn của người giữ rừng.

Mùa mật ong. Ong làm mật nhiều vào thời gian tràm trổ bông, thường rộ vào mùa khô. Muốn xem gác kèo ong và lấy mật, hỏi người dân năm đó tràm bông lúc nào, đừng đặt chuyến chỉ theo lời đồn.

Lịch hai ngày mẫu ở U Minh Hạ

Nhóm bạn của Minh đi từ Cần Thơ, ngủ một đêm gần rừng. Lịch của họ chừa buổi sáng sớm cho rừng, chừa buổi trưa để nghỉ:

  1. Ngày một, buổi sáng. Xuất phát sớm, đi đường bộ về hướng Cà Mau, ăn trưa dọc đường, đến chỗ ở gần rừng vào đầu giờ chiều.
  2. Chiều. Đi bộ lối gỗ ở bìa rừng, lên tháp quan sát nếu đang mở, nhìn tán tràm trải xa. Về trước khi trời tối, vì muỗi rừng lên rất nhanh lúc chập choạng.
  3. Tối. Ăn cá đồng, rau rừng ở nhà dân hoặc quán gần đó, nhờ chủ nhà hẹn người chèo xuồng và người biết gác kèo ong cho sáng hôm sau.
  4. Ngày hai, năm giờ rưỡi. Xuồng máy chở ra đầu rạch, rồi chuyển sang xuồng ba lá chèo tay vào trong rừng. Mặc áo phao, ngồi yên, nói khẽ.
  5. Bảy giờ. Ghé chỗ gác kèo, nghe người dân giải thích cách dựng kèo cho ong đến làm tổ. Đứng xa theo chỉ dẫn, không tự lại gần tổ ong.
  6. Chín giờ. Về, nghỉ, ăn trưa, lên đường về Cần Thơ hoặc đi tiếp đất mũi.

Đừng cố nhét rừng U Minh vào một ngày đi về từ Cần Thơ. Phần lớn thời gian sẽ ở trên xe, còn rừng thì bạn chỉ kịp đến vào giữa trưa, lúc nóng và ít sức sống nhất.

An toàn trong rừng và những điều không được làm

Rừng tràm có quy định bảo vệ, có nguy cơ cháy và có những rủi ro không thấy được từ xa. Nắm các điểm sau trước khi vào:

Chuyện cần lưu ýCách làm đúng
Cháy rừng mùa khôKhông mang bật lửa, không hút thuốc, không nấu nướng trong rừng; nghe theo người giữ rừng
Lạc trong rạch nhỏLuôn đi cùng người địa phương, không tự chèo vào sâu; báo chủ nhà giờ đi, giờ về
Ong rừngKhông lại gần tổ, không xịt nước hoa, không mặc đồ sặc sỡ; người dị ứng côn trùng mang thuốc và báo người dẫn
Rắn, côn trùng trên lối điGiày kín hoặc dép quai, quần dài; không thò tay vào hốc cây, bụi rậm
Nước sâu, xuồng nhỏ dễ lắcMặc áo phao, ngồi giữa, không đứng dậy chụp ảnh, không với tay hái lá
Khu được bảo vệKhông bẻ cây, không bắt cá, chim, không mang mật ong hay sinh vật ra khỏi rừng khi chưa được phép

Nếu được mời mua mật ong, chỉ mua từ người bạn tin, hỏi rõ lấy từ đâu. Đừng mua những sản vật có thể từ động vật hoang dã, dù được mời bằng giọng thật thà nhất.

Mang gì vào rừng tràm

Rừng U Minh nóng ẩm, nhiều muỗi, có lối gỗ trơn và xuồng nhỏ. Đồ mang theo nên gọn, ưu tiên những thứ giữ cho bạn khô, ít bị đốt và không mất sức:

  • Áo dài tay màu trơn, sáng màu, chất vải mỏng thoáng; tránh màu sặc sỡ khi có ong.
  • Quần dài, tất cao cổ, giày kín nhẹ hoặc dép quai hậu chắc chân trên lối gỗ.
  • Kem chống muỗi bôi lại mỗi hai, ba tiếng; người lớn và trẻ em dùng loại riêng.
  • Nón rộng vành có dây buộc, khăn mỏng che cổ.
  • Hai chai nước cho mỗi người mỗi buổi, ít bánh khô; trong rừng không có chỗ mua.
  • Túi chống nước cho điện thoại, ví, giấy tờ.
  • Ống nhòm nhỏ nếu thích xem chim, điện thoại để im lặng.
  • Túi rác mang về, không để lại vỏ chai, bao nilon trong rừng.

Những thứ không mang: bật lửa, thuốc lá, loa phát nhạc, nước hoa, đồ ăn có mùi mạnh để mở trong rừng. Mùa khô, người giữ rừng có thể kiểm tra và giữ lại bật lửa ở cổng; đó là quy định đúng, đừng tranh cãi.

Áp vào trường hợp của bạn

Mỗi kiểu chuyến đi hợp với một cách vào rừng khác nhau. Tìm dòng gần với bạn nhất:

Bạn làNên làmKhông nên
Gia đình chị Lan, con nhỏ sáu tuổiLối gỗ, tháp quan sát, xuồng có mui chạy ngắn ở rạch lớnNgồi xuồng ba lá chèo tay vào sâu hơn một tiếng
Bác Tư đã nghỉ hưu, đi cùng bạn giàNgủ ở thị tứ gần rừng, vào rừng một buổi sáng, có ghế tựa trên xuồngĐi bộ lối gỗ dài giữa trưa nắng
Nhóm bạn trẻ thích khám pháNgủ nhà dân, chèo xuồng sáng sớm cùng người địa phương, xem gác kèo ongTự chèo đi sâu, đi rừng lúc chạng vạng
Người mê chimĐi rất sớm, mang ống nhòm, ngồi yên ở một điểm thay vì đi nhiềuĐi theo đoàn đông, ồn ào

Điều chung cho mọi nhóm là chừa buổi sáng sớm cho rừng. Ai cũng thấy rừng đẹp nhất trong hai tiếng đầu ngày, khi sương còn trên mặt nước và chim còn kêu.

Chi phí theo tầng và lỗi hay gặp

U Minh xa nên phần lớn chi phí nằm ở đường đi. Ba tầng để ước:

TầngCách đi
Tiết kiệmXe khách đến thành phố gần nhất, xe ôm vào bìa rừng, đi lối gỗ, ghép xuồng với khách khác
VừaThuê xe hoặc tự lái, ngủ nhà dân gần rừng, thuê riêng xuồng và người chèo một buổi sáng
Thoải máiXe riêng nhiều ngày, ghép U Minh với đất mũi, người dẫn đi cùng, chỗ ở có phòng khép kín

Chi tiền ở đâu cho đáng: nếu phải cắt bớt, cắt chỗ ở chứ đừng cắt buổi xuồng sáng sớm với người dẫn địa phương. Một đêm phòng đơn giản cộng một buổi chèo xuồng đúng giờ cho trải nghiệm nhiều hơn hai đêm phòng đẹp mà chỉ vào rừng lúc trưa.

Lỗi hay gặp: đi về trong ngày rồi chỉ thấy bìa rừng giữa trưa; mặc quần đùi, áo cộc và bị muỗi đốt đến mất ngủ; đi giữa mùa khô mà không hỏi trước lối nào đang đóng; tự chèo vào rạch vì "thấy gần" rồi không biết đường ra; mang loa nhạc vào rừng.

Câu hỏi thường gặp

U Minh Thượng và U Minh Hạ khác nhau thế nào?

U Minh Hạ ở Cà Mau, có nhiều lối đi bộ, tháp quan sát, gần chuyến đi đất mũi. U Minh Thượng ở vùng Kiên Giang cũ, nay thuộc An Giang, hoang và ít khách hơn, nhiều đầm nước. Lần đầu nên chọn U Minh Hạ.

Đi rừng U Minh mùa nào đẹp nhất?

Mùa nước từ khoảng tháng tám đến tháng mười một là lúc chèo xuồng dưới tán rừng đẹp nhất. Đầu mùa khô trời ráo, dễ đi bộ hơn. Giữa mùa khô rừng khô, nguy cơ cháy, có lúc hạn chế khách vào.

Có ngủ lại trong rừng U Minh được không?

Thường người đi ngủ ở nhà dân hoặc chỗ lưu trú ở bìa rừng, gần thị tứ, không ngủ sâu trong rừng. Ở lại một đêm là để kịp buổi sáng sớm trên xuồng, lúc rừng mát và nhiều chim nhất.

Xem gác kèo ong có nguy hiểm không?

Nếu đứng xa theo chỉ dẫn của người dân và không tự lại gần tổ thì không đáng lo. Người dị ứng ong, côn trùng phải báo trước, mang thuốc theo và có thể chỉ xem từ xa hoặc bỏ phần này.

Mang trẻ nhỏ vào rừng tràm có được không?

Được nếu chỉ đi lối gỗ, tháp quan sát và xuồng ngắn có áo phao vừa cỡ. Mặc đồ dài tay, bôi kem chống muỗi dành cho trẻ. Không nên đưa trẻ đi xuồng nhỏ vào rạch sâu trong thời gian dài.

Nên kết hợp U Minh với nơi nào?

U Minh Hạ hợp ghép với chuyến đi Cà Mau và đất mũi, rừng đước ven biển. U Minh Thượng hợp ghép với hành trình về phía biển An Giang. Mỗi hướng cần ít nhất ba đến bốn ngày để không bị vội.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138